Αρνητική πρωτιά στην Ευρώπη: Το 19% των Ελλήνων αδυνατεί να θερμάνει το σπίτι του

Ενώ οι μακροοικονομικοί δείκτες ευημερούν, μέσα στα ελληνικά σπίτια η πραγματικότητα παγώνει. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, το 19% των Ελλήνων αδυνατεί να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του, ποσοστό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου (9,2%) (Eurostat). Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην αρνητική πρωτιά της Ευρώπης μαζί με τη Βουλγαρία, αποδεικνύοντας ότι η ενεργειακή κρίση έχει μετατραπεί σε μόνιμη κοινωνική παγίδα.

Η παγίδα του εισοδήματος

Το πρόβλημα δεν είναι απλώς καιρικό, είναι καθαρά οικονομικό. Για το 36% των νοικοκυριών, πάνω από το μισό διαθέσιμο εισόδημα φεύγει σε έξοδα στέγασης και ενέργειας (greekreporter.com).

Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση: Οι τιμές στο ράφι και στην κιλοβατώρα έχουν συγκλίνει με αυτές της Γερμανίας, αλλά οι μισθοί παραμένουν καθηλωμένοι. Το πραγματικό εισόδημα ανά κάτοικο στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 5% την περίοδο 2004-2024, την ώρα που στην υπόλοιπη ΕΕ αυξανόταν κατά 22% (nikh.gr). Πρακτικά, πληρώνουμε ευρωπαϊκό ρεύμα με μισθούς προ του 2010.

Γιατί πληρώνουμε τόσο ακριβά;

Η ακρίβεια δεν είναι τυχαίο γεγονός, αλλά αποτέλεσμα στρατηγικών επιλογών. Η Ελλάδα παραμένει βαριά εξαρτημένη από το φυσικό αέριο για την ηλεκτροπαραγωγή, η χρήση του οποίου αυξήθηκε κατά 35,8% το 2024 (worldenergynews.gr).

Παράλληλα, ζούμε σε ενεργειακά «σουρωτήρια». Το 69,6% των κατοικιών ανήκουν σε ενεργειακή κλάση C ή χαμηλότερη (withportugal.com). Με ρυθμό ανακαινίσεων κάτω του 1%, τα νοικοκυριά ουσιαστικά πληρώνουν χρυσάφι για να ζεσταίνουν τον εξωτερικό αέρα.

Ποιος κερδίζει;

Ενώ 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά περιμένουν το επίδομα θέρμανσης των 100-800 ευρώ (protothema.gr), τα θεμελιώδη προβλήματα παραμένουν άλυτα. Τα επιδόματα (συνολικά 195 εκατ. ευρώ) λειτουργούν ως «παυσίπονο» που καταλήγει στα ταμεία των παρόχων ενέργειας, χωρίς να θεραπεύει την αιτία: την έλλειψη μόνωσης και την εξάρτηση από ακριβά ορυκτά καύσιμα.

Επιπλέον, οι συνεπείς καταναλωτές επωμίζονται και το κόστος των ρευματοκλοπών, που αγγίζει τα 400 εκατομμύρια ευρώ ετησίως (fonilogikis.gr).

Η πραγματικότητα είναι πως δημιουργείται μια κοινωνία δύο ταχυτήτων: αυτοί που μπορούν να επενδύσουν στην ενεργειακή αυτονομία και η πλειοψηφία που βλέπει το εισόδημά της να καίγεται στον λέβητα.