Άρειος Πάγος: Σχεδόν άτοκα δάνεια για 350.000 νοικοκυριά με τόκο στη δόση

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έλαβε στις 5 Φεβρουαρίου 2026 μια απόφαση που αλλάζει άρδην τα δεδομένα για το ιδιωτικό χρέος. Με συντριπτική πλειοψηφία 35-12, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι στα δάνεια του νόμου Κατσέλη (ν. 3869/2010), οι τόκοι πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι για 350.000 νοικοκυριά, τα στεγαστικά δάνεια μετατρέπονται σχεδόν σε άτοκα, προσφέροντας μια απροσδόκητη σανίδα σωτηρίας (Protothema). Για τα funds και τους servicers, όμως, η απόφαση ανοίγει μια «μαύρη τρύπα» στα έσοδα, με πιθανές παρενέργειες για τον κρατικό προϋπολογισμό.

Η αριθμητική της ανατροπής

Για να καταλάβουμε τη διαφορά, ας δούμε ένα πραγματικό παράδειγμα δανείου 100.000 ευρώ με επιτόκιο 4,5%:

• Με τον τρόπο των funds: Ο τόκος υπολογιζόταν στο σύνολο του χρέους (€100.000). Το νοικοκυριό πλήρωνε €4.500 τον χρόνο (ή €375 τον μήνα) μόνο για τόκους. Αν η δόση ήταν €500, ελάχιστα χρήματα μείωναν το πραγματικό χρέος.
• Με την απόφαση του Αρείου Πάγου: Ο τόκος υπολογίζεται στη δόση (€500). Το νοικοκυριό θα πληρώνει πλέον μόλις €22,50 τον μήνα σε τόκους (TheToc).
• Το αποτέλεσμα: Σχεδόν όλο το ποσό της δόσης πηγαίνει πλέον στην αποπληρωμή του κεφαλαίου.

Ποιος χάνει; (Cui bono)

Η απόφαση αποτελεί πλήγμα για τις εταιρείες διαχείρισης (servicers) και τα funds που αγόρασαν αυτά τα δάνεια. Έκθεση της KPMG, που συντάχθηκε για λογαριασμό των servicers, εκτιμά τη ζημιά στις ροές χρήματος στο €1 δισ. (NewMoney).

Εδώ όμως κρύβεται ο συστημικός κίνδυνος: Πολλά από αυτά τα δάνεια έχουν τιτλοποιηθεί μέσω του προγράμματος «Ηρακλής» (HAPS), όπου το Ελληνικό Δημόσιο έχει δώσει εγγυήσεις 19,2 δισ. ευρώ για τα ομόλογα υψηλής εξασφάλισης (senior notes). Αν τα funds δεν εισπράξουν τα αναμενόμενα ποσά, υπάρχει ο κίνδυνος να καταπέσουν οι εγγυήσεις, μετακυλίοντας το κόστος στον Έλληνα φορολογούμενο.

Η «αόρατη» πλειοψηφία

Ενώ πανηγυρίζουμε (ή ανησυχούμε) για τους 350.000 του νόμου Κατσέλη, πρέπει να θυμόμαστε τη μεγάλη εικόνα. Η απόφαση δεν αφορά την πλειονότητα των κόκκινων δανείων (συνολικού ύψους 79 δισ. ευρώ στα χέρια servicers) που δεν υπάγονται σε αυτό το καθεστώς.

Για αυτούς τους δανειολήπτες, η πραγματικότητα παραμένει σκληρή:

• Ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχει ρυθμίσει μόλις το 27% των οφειλών που έχουν υποβληθεί.
• Για το 2026 έχουν ήδη προγραμματιστεί πάνω από 12.000 πλειστηριασμοί, με τους μισούς να αφορούν κατοικίες (Economistas).

Η Δικαιοσύνη έλυσε τον γρίφο του «τόκου» υπέρ του αδύναμου, αλλά το στεγαστικό πρόβλημα στην Ελλάδα παραμένει μια βραδυφλεγής βόμβα που καμία δικαστική απόφαση δεν μπορεί να απενεργοποιήσει μόνη της.