Αρχεία Επστάιν: Παραιτήσεις σε Goldman Sachs, έφοδος σε πρώην πρωθυπουργό, σιωπή στην Ελλάδα

Η δημοσιοποίηση 3,5 εκατομμυρίων σελίδων από τα αρχεία του Τζέφρι Επστάιν δεν προκάλεσε απλώς ένα ηθικό σκάνδαλο· πυροδότησε μια θεσμική κρίση που γκρεμίζει καριέρες από το Σίτι του Λονδίνου μέχρι τα νορβηγικά φιόρδ. Ενώ όμως η Βόρεια Ευρώπη προχωρά σε μια βίαιη «εκκαθάριση» για να διασώσει το κύρος των θεσμών της, η Ελλάδα και οι ΗΠΑ επιλέγουν τη στρατηγική της σιωπής.

Η πτώση των «άθικτων» Το μήνυμα από τις διεθνείς αγορές είναι σαφές: η ανοχή τελείωσε. Η παραίτηση της Κάθι Ρούεμλερ, της πανίσχυρης επικεφαλής νομικής συμβούλου της Goldman Sachs και πρώην συμβούλου του Λευκού Οίκου, είναι το πιο ηχηρό καμπανάκι. Τα emails που αποκάλυψαν ότι αποκαλούσε τον Επστάιν «θείο Τζέφρι» και δεχόταν δώρα αξίας χιλιάδων δολαρίων μετά την καταδίκη του το 2008, κατέστησαν την παραμονή της «τοξική» για την τράπεζα (Al Jazeera). Το διακύβευμα εδώ δεν είναι η ηθική, αλλά το ρίσκο φήμης ενός κολοσσού που διαχειρίζεται τρισεκατομμύρια.

Στη Βρετανία, η κυβέρνηση Στάρμερ βρίσκεται σε αποσύνθεση. Η αποκάλυψη ότι ο Πίτερ Μάντελσον διέρρευσε ευαίσθητα κρατικά μυστικά στον Επστάιν κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 οδήγησε σε ντόμινο παραιτήσεων: από τον αρχηγό του επιτελείου του Πρωθυπουργού μέχρι τον Sir Chris Wormald, τον επικεφαλής της βρετανικής δημόσιας διοίκησης (Gov.UK).

Ακόμη πιο βίαιη είναι η αντίδραση στη Νορβηγία, όπου η αστυνομία (Økokrim) έκανε έφοδο στα σπίτια του πρώην πρωθυπουργού Θόρμπιορν Γιάγκλαντ, ερευνώντας για «βαριά διαφθορά» (Al Jazeera). Εκεί, η δικαιοσύνη λειτουργεί αυτόνομα, αδιαφορώντας για το πολιτικό κόστος.

Το ελληνικό παράδοξο Σε πλήρη αντίθεση με την ευρωπαϊκή κινητικότητα, στην Ελλάδα επικρατεί άκρα του τάφου σιωπή. Παρότι τα αρχεία περιλαμβάνουν ονόματα της ελληνικής ελίτ —από εφοπλιστικές οικογένειες μέχρι αναφορές σε πολιτικά πρόσωπα της περιόδου των μνημονίων— δεν έχει ανοίξει ούτε μία εισαγγελική έρευνα.

Η διαφορά είναι δομική. Στη Βρετανία και τη Νορβηγία, η πολιτική επιβίωση απαιτεί την αποπομπή των «μολυσμένων» στοιχείων. Στην Ελλάδα, όπως και στις ΗΠΑ (όπου το Υπουργείο Δικαιοσύνης δήλωσε ότι δεν θα ασκήσει νέες διώξεις), το σύστημα επιλέγει την προστασία των δικτύων ισχύος έναντι της λογοδοσίας.

Το ερώτημα που παραμένει δεν είναι ποιος άλλος είναι στη λίστα, αλλά πόσο καιρό μπορεί η ελληνική ελίτ να προσποιείται ότι βρέχει, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη έχει ξεσπάσει καταιγίδα. Η σιωπή δεν είναι αθώωση· είναι ένδειξη συνενοχής ή φόβου.