Αποθήκες αερίου ΕΕ: το χαμηλότερο απόθεμα Αυγούστου από το 2009

Στις 4 Αυγούστου οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου ήταν γεμάτες κατά 57,39%, το χαμηλότερο επίπεδο για την ίδια ημερομηνία στα διαθέσιμα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe από το 2011 (TASS). Το πρόβλημα δεν είναι ότι λείπει αέριο σήμερα. Είναι ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να αγοράσει ακριβό υγροποιημένο αέριο (LNG) για να γεμίσει τις δεξαμενές έγκαιρα, σε μια παγκόσμια αγορά όπου ανταγωνίζεται την Ασία για κάθε φορτίο.

Ένας αγώνας δρόμου με τα νούμερα

Ο ευρωπαϊκός κανόνας ζητά αποθήκες 90% γεμάτες πριν τον χειμώνα. Με τον νέο Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1733 ο στόχος μπορεί πλέον να πιαστεί οποιαδήποτε στιγμή μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Δεκεμβρίου, με περιθώριο απόκλισης έως 10 μονάδες σε δύσκολες συνθήκες αγοράς (EUR-Lex). Από το σημερινό επίπεδο, η ΕΕ χρειάζεται ακόμη περίπου 35,8 bcm για να φτάσει το 90% (Voltstack).

Η απόσταση γίνεται πιο κατανοητή σε ημερήσιο ρυθμό. Αν μένουν γύρω στις 90 ημέρες ως την 1η Νοεμβρίου, ο στόχος απαιτεί καθαρές εγχύσεις περίπου 0,40 bcm την ημέρα. Τον Ιούλιο όμως η Ευρώπη πρόσθεσε μόλις 8,5 bcm, δηλαδή περίπου 0,27 bcm την ημέρα (Caliber). Ο ρυθμός φτάνει οριακά για ένα χαλαρότερο 80%, αλλά όχι για το πλήρες μαξιλάρι.

Εδώ βρίσκεται η ουσία της ιστορίας. Η αγορά αυτή τη στιγμή δεν προεξοφλεί έλλειψη· προεξοφλεί ακριβή ασφάλιση έναντι ρίσκων. Για να πιάσει το 90%, η Ευρώπη θα χρειαστεί περίπου 13% περισσότερες εισαγωγές LNG από το 2025, εκτιμά η ρυθμιστική αρχή ACER (Enerdata). Ο διευθύνων σύμβουλος της Equinor, Anders Opedal, ήταν πιο κοφτός στα τέλη Ιουλίου: η Ευρώπη μάλλον δεν θα ξεπεράσει καν το 80% φέτος (Reuters/NV).

Ο μέσος όρος κρύβει το πού πονάει. Τα δύο μεγάλα «βαρίδια» είναι η Γερμανία, γεμάτη περίπου κατά 40% με τεράστια χωρητικότητα, και η Ολλανδία, κάτω από το ένα τρίτο (Gaspeil). Και οι δύο είναι κόμβοι της βορειοδυτικής Ευρώπης, οπότε η χαμηλή τους πλήρωση πιέζει όλο το σύστημα, καθώς οι πέντε μεγαλύτερες αγορές αποθήκευσης συγκεντρώνουν περίπου τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής χωρητικότητας (Oxford Institute).

Γιατί αφορά την Ελλάδα

Η Ελλάδα δεν εμφανίζεται καθόλου σε αυτόν τον χάρτη αποθηκών, και αυτό ακριβώς την κάνει πιο εκτεθειμένη στις διεθνείς τιμές. Η χώρα δεν διαθέτει ουσιαστική υπόγεια εποχική αποθήκη σαν τη Γερμανία ή την Ιταλία. Το πραγματικό της μαξιλάρι είναι το LNG στη Ρεβυθούσα, ενισχυμένο με πλωτή μονάδα περίπου 370.000 κυβικών, μαζί με ροές από αγωγούς (Euronews). Πρακτικά, έχει μεγάλη ευελιξία εισαγωγής αλλά καθόλου πολυμηνιαία αποθήκη να απορροφήσει ένα σοκ τιμών.

Το κανάλι που φτάνει στον λογαριασμό είναι κυρίως ο ηλεκτρισμός. Το φυσικό αέριο παραμένει περίπου το ένα τρίτο του ελληνικού μείγματος ηλεκτροπαραγωγής σε πολλές ημέρες και συχνά ορίζει την οριακή τιμή της αγοράς επόμενης ημέρας (HEnEx). Η μέση χονδρική τιμή τον Ιούλιο ανέβηκε στα 112-114 €/MWh, από 92,9 €/MWh τον Ιούνιο (Capital).

Το πέρασμα στον καταναλωτή δεν είναι αυτόματο. Η ΔΕΗ κράτησε το πράσινο οικιακό τιμολόγιο Αυγούστου στα 0,138 €/kWh παρά την άνοδο της χονδρικής (Zougla). Αυτή η συγκράτηση όμως έχει όρια, γιατί ο προμηθευτής απορροφά κόστος που κάπου θα εμφανιστεί. Όσα νοικοκυριά έχουν κυμαινόμενα ή δυναμικά τιμολόγια, ιδίως με υψηλή κατανάλωση για κλιματισμό, νιώθουν ήδη τη χονδρική πιο άμεσα, μαζί με μικρές επιχειρήσεις χωρίς αντιστάθμιση.

Το front-month TTF, ο βασικός ευρωπαϊκός δείκτης, κινείται στα τέλη Ιουλίου γύρω στα 48 €/MWh (Investing). Είναι πολύ κάτω από το ακραίο 2022, αλλά πάνω από το ήρεμο εύρος 35-45 €/MWh των αρχών του χρόνου, με τους αναλυτές να βλέπουν σενάρια κοντά στα 100 €/MWh μόνο σε ψυχρό χειμώνα ή νέα γεωπολιτική διακοπή (Rabobank/TMGM). Το ερώτημα του φετινού χειμώνα δεν είναι αν θα ζεσταθούμε. Είναι πόσο ακριβό ασφάλιστρο θα πληρώσει η Ευρώπη, και μαζί της ο Έλληνας καταναλωτής, για να κοιμάται ήσυχη όσο γεμίζει τις άδειες δεξαμενές της.