Αποπομπή στο αμερικανικό Ναυτικό: Η Αθήνα «κλειδώνει» νέα αμυντική συμφωνία με Μακρόν

Η αποπομπή του John Phelan από το υπουργείο Ναυτικού των ΗΠΑ, που καλύψαμε σήμερα το πρωί (To Brief), άφησε ένα κενό ηγεσίας τη στιγμή ακριβώς που 21 αμερικανικά πολεμικά επιβάλλουν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και τρία αεροπλανοφόρα επιχειρούν από τον Κόλπο ως τον Ινδικό. Το ερώτημα δεν είναι πια ποιος έφυγε. Είναι ποιος μπαίνει και τι σημαίνει αυτό για την Αθήνα.

Ο αντικαταστάτης Hung Cao δεν χρειάζεται νέα επιβεβαίωση από τη Γερουσία. Πέρασε ήδη ως Under Secretary τον Οκτώβριο, με δημόσιες θέσεις που ευθυγραμμίζονται απόλυτα με την ατζέντα Hegseth (KPBS). Η ουσία της αντικατάστασης είναι στρατηγική, όχι βιογραφική. Ένας δισεκατομμυριούχος τεχνοκράτης με δικά του δίκτυα φεύγει. Έρχεται ένας πολιτικά ευθυγραμμισμένος στρατιωτικός χωρίς θεσμικές αντιστάσεις.

Ο Phelan είναι ο τρίτος ανώτερος αξιωματούχος που απομακρύνεται σε τρεις εβδομάδες, μετά τον Army Chief Randy George στις 2 Απριλίου. Σε δεκαπέντε μήνες, ο Hegseth έχει απομακρύνει πάνω από δώδεκα ανώτατα στελέχη (Military Times). Το κριτήριο «loyalty» έχει αντικαταστήσει το κριτήριο «command», μία εβδομάδα πριν λήξει το War Powers Act.

Η Αθήνα διαφοροποιεί ρίσκο

Στις 24 Απριλίου, ο Μακρόν προσγειώνεται στην Αθήνα για την ανανέωση της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας του 2021, για πέντε ακόμα χρόνια με αυτόματη ανανέωση (Protothema/Bloomberg). Το κλειδί είναι η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής. Η Γαλλία δεσμεύεται να παρέμβει σε περίπτωση επίθεσης κατά της Ελλάδας ανεξάρτητα από ενεργοποίηση του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.

Τα δεδομένα στο πεδίο κάνουν τη ρήτρα πρακτική, όχι συμβολική. Ελληνικά Patriot επιχειρούν στη Γιάνμπου της Σαουδικής Αραβίας κατά ιρανικών πυραύλων. Ελληνικά F-16 και φρεγάτες βρίσκονται στην Κύπρο. Η Σούδα λειτουργεί ως logistics hub του 5ου Στόλου, που όμως τώρα αναφέρεται σε μια ηγεσία με ασταθή θεσμική ιεραρχία. Ο Δένδιας, παράλληλα, βρίσκεται στη Μασαχουσέτη για συμφωνίες σε drones και δορυφόρους, ανοίγοντας απευθείας κανάλι με την αμερικανική αμυντική βιομηχανία.

Η ανάγνωση της Αθήνας μπαίνει σε λογική διαφοροποίησης κινδύνου. Η ρωγμή στην αμερικανική στρατιωτική ηγεσία δεν καταργεί την ατλαντική ομπρέλα, αλλά την κάνει λιγότερο προβλέψιμη. Η γαλλική εγγύηση λειτουργεί ως ανεξάρτητη ασφαλιστική δικλείδα. Πίσω από την υπογραφή της 24ης Απριλίου κρύβεται μια μεγαλύτερη κίνηση: η αμερικανική εσωτερική αναταραχή επιταχύνει την ανάγκη για ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία στη Μεσόγειο, με άξονα Αθήνα και Παρίσι.