Απαγόρευση στα ηλεκτρικά πατίνια κάτω από τα 18

400 ατυχήματα με ανηλίκους το 2025, με τους μισούς να καταλήγουν στο νοσοκομείο (Enikos, Iefimerida). Αυτό είναι το πραγματικό «γιατί» πίσω από το νομοσχέδιο που υποσχέθηκε ο υπουργός Μεταφορών Χρήστος Κυρανάκης μέσα στο επόμενο δεκαήμερο: πλήρης απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικού πατινιού σε δρόμο για όσους είναι κάτω των 18 (News247, ProtoThema). Η απαγόρευση αφορά τόσο τα ενοικιαζόμενα όσο και τα ιδιωτικά, ενώ συνοδεύεται από υποχρεωτική ασφάλιση του αναβάτη. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι πώς θα εφαρμοστεί χωρίς αστυνομικό σε κάθε γωνία.

Η απάντηση που έχει επιλέξει η κυβέρνηση μετατοπίζει σιωπηλά το βάρος ελέγχου από την Τροχαία στις εταιρείες ενοικίασης και στους γονείς.

Το ξεκλείδωμα ως φίλτρο

Ο μηχανισμός που περιέγραψε δημόσια ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου είναι η εφαρμογή Kids Wallet. Ο γονέας καταχωρεί το προφίλ του παιδιού. Όταν ο ανήλικος επιχειρήσει να ξεκλειδώσει πατίνι μέσω της εφαρμογής ενοικίασης, η ταυτοποίηση ηλικίας μπλοκάρει τη μίσθωση (ProtoThema). Στην πράξη, η Lime, η Bolt και κάθε άλλη πλατφόρμα γίνονται το πρώτο σημείο επιβολής. Αν δεν εφαρμόσουν τον έλεγχο, ευθύνονται οι ίδιες.

Πρόκειται για την ίδια συνταγή που εγκαινίασε η κυβέρνηση τον Απρίλιο με την απαγόρευση των social media για ανηλίκους κάτω των 15 (To Brief). Η λογική είναι σταθερή: μια ψηφιακή εφαρμογή του κράτους αναλαμβάνει την ταυτοποίηση ηλικίας, και οι ιδιωτικές πλατφόρμες αναλαμβάνουν την εκτέλεση. Το κράτος νομοθετεί σκληρά, αλλά μεταφέρει το enforcement εκεί που μπορεί να επιβληθεί τεχνικά: στην οθόνη, όχι στον δρόμο. Το όφελος είναι πραγματικό, αλλά είναι και επικοινωνιακά βολικό. Επιτρέπει την εμφάνιση σκληρής παρέμβασης χωρίς αύξηση των αστυνομικών δυνάμεων.

Η αδυναμία της συνταγής είναι ορατή με γυμνό μάτι. Ένας 16χρονος μπορεί να χρησιμοποιήσει τον λογαριασμό του πατέρα του. Και το πιο ουσιαστικό, ένα ιδιόκτητο πατίνι δεν περνά από καμία εφαρμογή. Εκεί η μόνη γραμμή άμυνας είναι ο έλεγχος στον δρόμο, που η ίδια η κυβέρνηση παραδέχεται ότι δεν μπορεί να καλύψει μαζικά.

Η ασφάλιση που μετράει είναι η αστική ευθύνη

Η δεύτερη βασική αλλαγή είναι η υποχρεωτική ασφάλιση. Αφορά τον αναβάτη ως πιθανό πρόξενο ζημιάς σε πεζό ή σε ποδηλάτη, με τη λογική της αστικής ευθύνης που ισχύει στα ΙΧ. Στη Γερμανία η αντίστοιχη υποχρέωση συνοδεύεται από ένα μικρό ασφαλιστικό σήμα που κολλάει πάνω στο πατίνι και λειτουργεί και ως μέθοδος ταυτοποίησης (ADAC). Στη Γαλλία η υποχρεωτική liability insurance ισχύει ήδη (Crédit Agricole). Χωρίς αντίστοιχο σήμα ή πινακίδα, η ελληνική εκδοχή θα δυσκολευτεί να ξεχωρίσει το ασφαλισμένο από το ανασφάλιστο πατίνι στον δρόμο.

Τα ήδη ισχύοντα τεχνικά όρια παραμένουν: ταχύτητα 25 χλμ./ώρα, υποχρέωση κράνους, απαγόρευση κίνησης σε πεζοδρόμια (Iefimerida). Η ρύθμιση μετατρέπει τους σημερινούς ηλικιακούς και τεχνικούς περιορισμούς σε έναν καθολικό κανόνα: κάτω των 18, τίποτα. Στις ΗΠΑ, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συστήνει αποφυγή χρήσης κάτω των 16, όχι 18 (Penn State Health). Το όριο φαίνεται να επιλέχθηκε κυρίως ως καθαρή γραμμή αστυνόμευσης, παρά ως ιατρικό κατώφλι.

Ο δρόμος που δεν αλλάζει

Εδώ είναι το βασικό κενό. Η ρύθμιση μετακινεί την ευθύνη (στις εταιρείες, στους γονείς, στους ασφαλιστές) χωρίς να αγγίζει το αστικό περιβάλλον στο οποίο συμβαίνουν τα ατυχήματα. Στην Αθήνα, οι παρεμβάσεις του δήμου περιορίζονται σε 1.574 θέσεις στάθμευσης και σε live παρακολούθηση στόλου (Energodromio). Λωρίδες μικροκινητικότητας, ζώνες 30 χλμ./ώρα, διαχωρισμός από τα αυτοκίνητα: τίποτα από αυτά δεν είναι μέρος του πακέτου (LiFO).

Το νομοσχέδιο θα ψηφιστεί. Το Kids Wallet θα μπλοκάρει τις ενοικιάσεις. Οι εταιρείες θα συμμορφωθούν για να μη φάνε πρόστιμα. Αλλά το πατίνι που θα ξυπνήσει τη Δευτέρα ένας 15χρονος στην αποθήκη του σπιτιού του, αυτό θα παραμείνει εκεί που ήταν, σε έναν δρόμο που δεν σχεδιάστηκε γι' αυτό. Και η ευθύνη, για πρώτη φορά, θα γράφεται στο όνομα του γονέα του.