Αντιπυρική με 100 drones: Οι περιορισμοί του AI και τα κενά ιδιωτικότητας

Πάνω από 100 μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπαίνουν σε υπηρεσία και στις 13 Περιφέρειες για τη φετινή αντιπυρική: 27 στην Αττική, 15 στην Κεντρική Μακεδονία, 8 στην Πελοπόννησο, με τα υπόλοιπα κατανεμημένα σε νησιά και ηπειρωτικές ζώνες υψηλού κινδύνου (Iefimerida, Newsbomb). Στα χαρτιά μοιάζει με ψηφιακή ασπίδα πάνω από τη χώρα. Στην πράξη, η σωστή ερώτηση δεν είναι «πόσα drones», αλλά τι ακριβώς λύνουν — και τι αφήνουν ανοιχτό.

Πώς δουλεύει η αλυσίδα

Το νοητικό μοντέλο δεν είναι «100 drones που βρίσκουν μόνα τους φωτιές». Είναι αλυσίδα: αισθητήρας → αλγόριθμος → χειριστής → κέντρο επιχειρήσεων. Η οπτική κάμερα βλέπει καπνό και πλαίσιο εδάφους· η θερμική μετρά διαφορές υπέρυθρης ακτινοβολίας και εντοπίζει το «ζεστό pixel» που δεν ταιριάζει με το περιβάλλον, ειδικά τη νύχτα (ProtoThema English). Το AI μπαίνει κυρίως ως φίλτρο: ξεχωρίζει καπνό από σύννεφο, ή hotspot από κανονικό θερμό φόντο. Η εικόνα ρέει ζωντανά σε Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων, στο ΕΣΚΕΔΙΚ και σε συσκευές στελεχών πρώτης γραμμής (Newsbeast).

Η «24ωρη επιτήρηση» που διαφημίζεται μάλλον σημαίνει βάρδιες, εναλλαγή UAV και σταθμούς φόρτισης — όχι ένα drone που πετά αδιάκοπα 24 ώρες (UK CAA). Άνεμος, πυκνός καπνός, ομίχλη, ανάγλυφο και διάρκεια μπαταρίας παραμένουν περιοριστικοί παράγοντες.

Τι λένε τα δεδομένα από αλλού

Εδώ έρχεται το πρώτο reality check. Πρόσφατο audit του αμερικανικού DHS σε αντίστοιχα AI συστήματα ανίχνευσης κατέγραψε 9 ψευδείς συναγερμούς σε 13 ειδοποιήσεις — περίπου 70%. Από τις 4 πραγματικές ανιχνεύσεις, οι 3 ήρθαν αφού είχε ήδη γίνει κλήση στο 911, και σε μία περίπτωση το alert έφτασε 45 λεπτά μετά την αποστολή πυροσβεστών (DHS OIG, Kurrant). Στο ίδιο audit, σταθερές κάμερες απέδωσαν αισθητά καλύτερα από αισθητήρες AI.

Η εικόνα δεν είναι μονόπλευρη: στις ΗΠΑ το δίκτυο σταθερών καμερών ALERTWest λειτουργεί με περίπου 1.200 μονάδες, ενώ στην Αραγονία της Ισπανίας το επίσημο σύστημα INFOAR ενσωμάτωσε μόλις δύο drones με θερμική κάμερα (Aragón Hoy). Σε αυτή τη σύγκριση, ο ελληνικός στόλος των 100+ UAV είναι ασυνήθιστα μεγάλος για ευρωπαϊκό δημόσιο πρόγραμμα.

Τα drones αλληλοσυμπληρώνονται με τη δορυφορική επιτήρηση: η ελληνική συστοιχία μικροδορυφόρων που εκτοξεύτηκε τον Μάιο φιλοδοξεί να δίνει εικόνα σε ανάλυση δεκάδων μέτρων (To Brief). Οι δορυφόροι «δείχνουν» τη μεγάλη εικόνα· τα drones πάνε χαμηλότερα για επιβεβαίωση, ακριβές στίγμα, ορατότητα πρόσβασης.

Το κενό που δεν συζητιέται

Η Πολιτική Προστασία περιγράφει το δόγμα ως επιτήρηση, έγκαιρη προειδοποίηση, άμεση κινητοποίηση, γρήγορη επέμβαση. Τα drones λύνουν κυρίως τα δύο πρώτα βήματα. Δεν φέρνουν νερό, δεν ανοίγουν δρόμο και δεν αλλάζουν την ταχύτητα των επίγειων δυνάμεων (Ethnos).

Παράλληλα, για ένα πρόγραμμα αυτής της κλίμακας λείπει βασικός δημόσιος φάκελος: ποιος είναι ο ανάδοχος, τι ακριβώς κάνει το AI, ποιες γραμμές χρηματοδότησης το καλύπτουν (OTAVOICE). Νομικά, οι πιο σύνθετες πτήσεις πέρα από οπτική επαφή (BVLOS) απαιτούν εγκρίσεις και risk assessment, αν και κρατικές αποστολές πυρόσβεσης μπορεί να εμπίπτουν σε ειδικό εθνικό πλαίσιο (EASA, EUR-Lex).

Το πιο ευαίσθητο: 27 drones πάνω από την Αττική σημαίνει συστηματική εναέρια εικόνα σε περιαστικές περιοχές με σπίτια, αυλές, πρόσωπα και πινακίδες. Δεν έχει δημοσιευθεί πρωτόκολλο GDPR ειδικά για αυτόν τον στόλο — όχι DPIA, όχι κανόνες διατήρησης εικόνας, όχι privacy masking, όχι ρητός αποκλεισμός δευτερογενούς χρήσης (EDPB). Σε εποχή όπου η ίδια κάμερα μπορεί να βρει καπνό ή να καταγράψει μια αυλή, αυτά δεν είναι τυπικότητες· είναι η διαφορά ανάμεσα στην πυρανίχνευση και στη γενική επιτήρηση.

Η ψηφιακή ασπίδα είναι πραγματική — όμως μένει ασπίδα εντοπισμού, όχι κατάσβεσης. Αν φέτος μειωθούν οι καμένες εκτάσεις, θα κριθεί κυρίως από το τι γίνεται στα επόμενα 30 λεπτά μετά το alert.