Γλυφάδα: Όταν τα «νόμιμα» έργα πνίγουν την πόλη – Το μπαλάκι ευθυνών και ο λογαριασμός

Η εικόνα στη Γλυφάδα είναι το χρονικό μιας προαναγγελθείσας σύγκρουσης. Από τη μία, η ανάγκη για υπογειοποίηση καλωδίων (εκσυγχρονισμός), από την άλλη οι πλημμυρισμένοι δρόμοι και υπόγεια. Το ερώτημα δεν είναι απλώς «ποιος φταίει», αλλά πώς είναι δυνατόν ένα δημόσιο έργο εκατομμυρίων να εκτελείται χωρίς να ξέρουμε αν θα βουλιάξει τη γειτονιά στην πρώτη καταιγίδα.

Για τον πολίτη που μετράει ζημιές, η νομική μάχη που ξεκίνησε μεταξύ Δήμου και ΔΕΔΔΗΕ είναι ο χειρότερος εφιάλτης. Γιατί όσο οι «ελέφαντες» τσακώνονται για τη δικαιοδοσία, τα αποζημιωτικά κονδύλια παγώνουν.

Το «οχυρό» της νομιμότητας

Το ρεπορτάζ αναδεικνύει ένα κλασικό ελληνικό παράδοξο. Ο ΔΕΔΔΗΕ, ως ο ισχυρός παίκτης του δικτύου, απαντά με το χαρτί της «νομιμότητας». Επικαλείται εγκεκριμένες μελέτες. Εδώ όμως κρύβεται η παγίδα: Ποιος ενέκρινε αυτές τις μελέτες;

Η έρευνα δείχνει ένα ανησυχητικό κενό διαφάνειας. Δεν υπάρχουν δημοσιευμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν αν υπήρξε ουσιαστική διαβούλευση με τον Δήμο πριν σκαφτούν οι δρόμοι. Στην Ελλάδα, συχνά μια μελέτη εγκρίνεται σε ένα γραφείο υπηρεσίας που αγνοεί την τοπική υδραυλική πραγματικότητα. Το αποτέλεσμα; Το έργο είναι «νόμιμο» στα χαρτιά, αλλά καταστροφικό στην πράξη.

Το κενό λογοδοσίας

Η υπόθεση αποκαλύπτει το δομικό έλλειμμα συντονισμού μεταξύ κεντρικού κράτους και αυτοδιοίκησης.

• Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει την αρμοδιότητα του δικτύου.
• Ο Δήμος έχει την ευθύνη των ομβρίων.

Όταν ο ένας μπαίνει στα χωράφια του άλλου χωρίς «οδικό χάρτη» συνεργασίας, δημιουργείται ένα τυφλό σημείο. Αν ο ΔΕΔΔΗΕ μπάζωσε ρέματα ή φρεάτια, όπως καταγγέλλεται, ποιος ήταν εκεί για να τον σταματήσει; Και αν ο Δήμος το βλέπει τώρα, γιατί δεν υπήρξε προληπτική αντίδραση;

Ποιος πληρώνει το μάρμαρο;

Το πραγματικό διακύβευμα για τους κατοίκους είναι η αποζημίωση. Και εδώ τα νέα είναι δύσκολα. Η εμπειρία δείχνει ότι όταν ξεκινάει το «πινγκ-πονγκ» ευθυνών μεταξύ φορέων, η διαδικασία αποζημίωσης μπλοκάρει.

Για να πληρωθεί ο πολίτης από αστική ευθύνη, πρέπει να βρεθεί ο φταίχτης. Όσο ο Δήμος δείχνει τον ΔΕΔΔΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ τις μελέτες του, ο πλημμυροπαθής μένει εγκλωβισμένος στη γραφειοκρατία, περιμένοντας πορίσματα που μπορεί να κάνουν χρόνια να βγουν.

Η Γλυφάδα δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Είναι το παράδειγμα του τι συμβαίνει όταν η τεχνοκρατική προσέγγιση («κάνουμε έργο») αγνοεί την κοινωνική λογοδοσία («προστατεύουμε τον πολίτη»).