Η αντεπίθεση στην Υεμένη έφτασε στη Μόχα

Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης ξεκίνησε αντεπίθεση με σαουδαραβική αεροπορική κάλυψη. Οι δυνάμεις της προέλασαν προς τη Μόχα, το λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας που είχαν καταλάβει οι Χούθι τον Σεπτέμβριο. Το υπουργείο Άμυνας λέει ότι η πόλη πέρασε στα χέρια της κυβέρνησης. Τέσσερις κυβερνητικές στρατιωτικές πηγές είπαν όμως στο Reuters ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις έφτασαν μόνο στα περίχωρα, και το πρακτορείο δεν μπόρεσε να επαληθεύσει την έκταση των κερδών (Reuters). Από αυτή την απόσταση εξαρτάται αν η κυβέρνηση ξαναπαίρνει την ακτή δίπλα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας.

Τον Σεπτέμβριο οι Χούθι είχαν πάρει τη Μόχα, τη Ντουμπάμπ και το νησί Περίμ, και η κυβέρνηση είχε απαντήσει με γενική επιστράτευση (To Brief). Στις 4 Οκτωβρίου ο Ρασάντ αλ Αλίμι, επικεφαλής του Προεδρικού Συμβουλίου Ηγεσίας, δήλωσε ότι εξαντλήθηκαν οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης και διέταξε επίθεση (Al Jazeera). Την επομένη η εκστρατεία ονομάστηκε «Αυγή της Υεμένης», με διακηρυγμένο τελικό στόχο τη Σαναά, την πρωτεύουσα που ελέγχουν οι Χούθι. Η κυβερνητική υπηρεσία ειδήσεων Saba ανακοίνωσε ότι φιλοκυβερνητικοί σχηματισμοί πήραν τον αεροδιάδρομο της Ντουμπάμπ και τη Μόχα (Saba).

Είσοδος δεν σημαίνει έλεγχος

Το πιο στέρεο στοιχείο είναι οι μαρτυρίες που κατέγραψε το AP για κυβερνητικά άρματα και στρατιώτες σε οικισμούς κοντά στο στενό (AP). Το ότι οι δυνάμεις μπήκαν εκεί δεν αποδεικνύει ότι κρατούν το έδαφος. Για τη Μόχα οι εκδοχές συγκρούονται: πηγή επί του πεδίου που επικαλείται το Xinhua αρνήθηκε ότι η κυβέρνηση πήρε την πόλη και το λιμάνι (Xinhua).

Οι Χούθι έχουν τη δική τους υπηρεσία ενημέρωσης με το ίδιο όνομα, Saba, η οποία χαρακτήρισε ψευδή την προέλαση προς τη Ντουμπάμπ (DW). Το in.gr μετέφερε ισχυρισμό ότι ανέκτησαν όλα τα εδάφη και πλάνα από νοσοκομεία και δημόσια κτίρια της Μόχα, χωρίς επαληθευμένη προέλευση ή ημερομηνία λήψης (in.gr). Για την Περίμ, το νησί μέσα στη δίοδο, δεν εντοπίστηκε τεκμήριο αλλαγής ελέγχου.

Η προέλαση στηρίχθηκε σε ισχυρή αεροπορική κάλυψη. Ο εκπρόσωπος του σαουδαραβικού συνασπισμού Τούρκι αλ Μάλικι υποστηρίζει ότι 100 μαχητικά στήριξαν την επιχείρηση και ότι καταστράφηκαν 324 «στόχοι υψηλής αξίας» (Xinhua). Ο απολογισμός προέρχεται από τον ίδιο τον συνασπισμό και κανείς δεν τον έχει επαληθεύσει ανεξάρτητα.

Η Ταΐζ κρίνει αν θα κρατηθεί η ακτή

Η αεροπορία μπορεί να ανοίξει τον δρόμο. Το έδαφος όμως κρατιέται με ενισχύσεις από την ξηρά. Η επαρχία Ταΐζ απλώνεται από την ακτή της Μόχα ως τα βουνά της ενδοχώρας, και οι Χούθι πιέζουν ακριβώς τους δρόμους που τη διασχίζουν. Σύμφωνα με πηγές του AFP, στις 4 Οκτωβρίου διακόπηκε η κυκλοφορία στον βασικό δρόμο που συνδέει την πόλη Ταΐζ με το Άντεν (AFP/Ahram).

Ούτε στο κυβερνητικό στρατόπεδο υπάρχει ενιαία εικόνα. Πέντε κυβερνητικές πηγές είπαν στο Reuters ότι οι Χούθι κρατούν τμήματα ορεινού δρόμου, ενώ άλλη κυβερνητική πηγή αρνήθηκε ότι ο δρόμος κόπηκε (Reuters). Οι ορεινοί αυτοί άξονες δεν είναι η παράκτια σύνδεση με τη Μόχα, από εκεί όμως περνούν οι ενισχύσεις του μετώπου. Το πρόσφατο προηγούμενο δεν είναι ενθαρρυντικό για την κυβέρνηση: τον Σεπτέμβριο ανακατέλαβε τη Χάις και την έχασε ξανά.

Η ίδια πίεση στους δρόμους δυσκολεύει και τους αμάχους να φύγουν ή να φτάσουν στη βοήθεια. Ο ΟΗΕ μετρά πάνω από 184.000 εκτοπισμένους από την αναζωπύρωση της σύγκρουσης σε όλη τη χώρα (UN News). Ο αριθμός αφορά ευρύτερη περιοχή, όχι μόνο τη μάχη της Μόχα.

Τι αλλάζει για τα πλοία

Από την ακτή, όποιος την κρατά παρακολουθεί τα πλοία και μπορεί να τα πλήξει από κοντά. Οι Χούθι όμως μπορούν να επιτίθενται με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) από βορειότερες παράκτιες θέσεις ή από την ενδοχώρα, ακόμη κι αν χάσουν το έδαφος δίπλα στο στενό (Al-Monitor/Reuters). Στις 4 Οκτωβρίου, πριν από την αντεπίθεση, ένα δεξαμενόπλοιο ανέφερε εκρήξεις περίπου 60 ν.μ. νότια της Μόχα. Δεν υπήρξαν θύματα και δεν ταυτοποιήθηκε υπεύθυνος (Maritime Executive). Στα ίδια νερά η ευρωπαϊκή επιχείρηση Ασπίδες, με στρατηγείο στη Λάρισα, προστατεύει εμπορικά πλοία, και για αυτήν μια αλλαγή στην ακτή δεν αρκεί για να εξαλείψει την απειλή.

Η αντεπίθεση έχει πετύχει είσοδο στην ακτή, όχι επικράτηση. Όσο οι Χούθι πιέζουν τους ορεινούς δρόμους της Ταΐζ, η κυβέρνηση έχει ακόμη να αποδείξει ότι μπορεί να κρατήσει τη Μόχα.