Ανώτατο Δικαστήριο ΗΠΑ: Τέλος στους δασμούς Τραμπ, έρχονται αγωγές 175 δισεκατομμυρίων

Το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ σε αγαθά εκτινάχθηκε σε ρεκόρ $1,24 τρισ. το 2025, την ίδια χρονιά που οι δασμοί υποτίθεται ότι θα το μείωναν. Από τον Απρίλιο του 2025, 72.000 θέσεις εργασίας στη μεταποίηση εξαφανίστηκαν. Και τώρα, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου (6-3) που έκρινε παράνομους τους δασμούς βάσει του νόμου IEEPA (International Emergency Economic Powers Act, το εργαλείο εκτάκτου ανάγκης που χρησιμοποίησε ο Trump για να επιβάλει δασμούς χωρίς έγκριση του Κογκρέσου) μετατρέπει μια πολιτική αποτυχία σε δημοσιονομική βόμβα (CFR).

Η FedEx κατέθεσε αγωγή την Κυριακή ζητώντας πλήρη επιστροφή δασμών με τόκους (Fox Business). Ακολουθούν 1.900 αγωγές ήδη καταχωρημένες, με την Costco, την Toyota και τη BYD να έχουν προηγηθεί. Κατά το Penn Wharton Budget Model, τα πιθανά refunds φτάνουν τα $175 δισ. (ABC News). Τα χρήματα αυτά θα πάνε στους εισαγωγείς, όχι στους καταναλωτές: όπως σχολίασε αναλυτής της Wolfe Research, «η Walmart δεν πρόκειται να επιστρέψει 15% για αθλητικά παπούτσια που αγοράσατε πριν τέσσερις μήνες».

Η κυβέρνηση αυτοαναιρείται

Ο Trump αντέδρασε επιβάλλοντας παγκόσμιο δασμό 15% μέσω του Section 122 (διάταξη του 1971 που επιτρέπει προσωρινούς δασμούς για τη διόρθωση ελλειμμάτων στο ισοζύγιο πληρωμών, χωρίς να έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ σε τέτοια κλίμακα). Η νομική ευπάθεια είναι ενσωματωμένη στο ίδιο το αρχείο της κυβέρνησης: ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Brett Shumate είχε γράψει σε δικόγραφο του 2025 ότι τα εμπορικά ελλείμματα «διαφέρουν εννοιολογικά» από τα ελλείμματα ισοζυγίου πληρωμών που απαιτεί ο νόμος (Axios). Η ίδια η κυβέρνηση παρέδωσε το επιχείρημα στους αντιπάλους της (Politico).

Ο νόμος λήγει σε 150 ημέρες (Ιούλιος 2026) χωρίς ψήφο Κογκρέσου, και ο πρόεδρος της Βουλής Mike Johnson παραδέχτηκε ότι «θα είναι πρόκληση να βρεθεί συναίνεση». Επιπλέον, το Section 122 απαιτεί ομοιόμορφο ποσοστό για όλες τις χώρες, πράγμα που ακυρώνει de facto τις bilateral συμφωνίες αξίας $2 τρισ. με Ιαπωνία, Κορέα, Ταϊβάν και ΕΕ. Το Ευρωκοινοβούλιο πάγωσε ήδη την επικύρωση της συμφωνίας Turnberry (France24).

Η αγορά σόγιας που δεν επιστρέφεται

Ενώ οι δικηγόροι παλεύουν για τα $175 δισ. των refunds, η πραγματική αιμορραγία δεν γίνεται στα δικαστήρια αλλά στα λιμάνια. Η Κίνα δεν αγόρασε ούτε έναν τόνο αμερικανικής σόγιας τον Ιανουάριο, πρώτη φορά από το 2018, στρεφόμενη στη Βραζιλία που εξήγαγε ρεκόρ 110 εκατ. τόνους (Steptoe). Η Κίνα επένδυσε δισεκατομμύρια σε βραζιλιάνικα λιμάνια και σιδηροδρόμους, μειώνοντας το κόστος μεταφοράς κατά 20-25%. Οι αμερικανικές εξαγωγές σόγιας έπεσαν στο χαμηλότερο επίπεδο 13 ετών, με μερίδιο 23% της παγκόσμιας αγοράς (USDA). Οι πτωχεύσεις αγροτικών εκμεταλλεύσεων αυξήθηκαν 46% το 2025 (AFBF).

Αυτό το μερίδιο δεν ανακτάται με δικαστική απόφαση. Η Βραζιλία έχτισε υποδομές, η Κίνα αναδιοργάνωσε αλυσίδες εφοδιασμού. Η αγορά μετακόμισε.