Ανεξάρτητοι ελεγκτές του ΤΕΕ στα ραγισμένα κτίρια της Κυψέλης

Το κράτος και η «Ελληνικό Μετρό» υποχώρησαν. Εδώ και εβδομάδες, κάτοικοι σε περίπου 200 διαμερίσματα της Κυψέλης καταγγέλλουν ρωγμές, καθιζήσεις και πόρτες που δεν κλείνουν, εξαιτίας της διάνοιξης της Γραμμής 4 του Μετρό. Τώρα ο φορέας του έργου δέχθηκε αυτό που απέφευγε: ανεξάρτητο τεχνικό έλεγχο από πραγματογνώμονες του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) και νέα γεωτεχνική μελέτη πριν ξαναρχίσει η σήραγγα. Για τους κατοίκους, το διακύβευμα δεν είναι πια αν θα επισκευαστεί ένας σοβάς, αλλά ποιος θα πει, εγγράφως και αξιόπιστα, αν το σπίτι τους είναι ασφαλές.

Η απόφαση βγήκε από σύσκεψη στο υπουργείο Υποδομών, στις 16 Ιουλίου, υπό τον υφυπουργό Νίκο Ταχιάο. Δύο πράγματα αποφασίστηκαν και είναι το πιο στέρεο κομμάτι της υπόθεσης: η ίδια η «Ελληνικό Μετρό» θα ζητήσει από το ΤΕΕ να ορίσει ανεξάρτητους πραγματογνώμονες, που θα κάνουν αυτοψίες στα ζημιωμένα κτίρια και θα εκδώσουν πορίσματα χωρίς κόστος για τους ιδιοκτήτες (Enikos, Newsbomb). Παράλληλα, εκπονείται ειδική γεωτεχνική μελέτη, με την επανεκκίνηση του μετροπόντικα να συνδέεται ρητά με την ολοκλήρωσή της (Reporter).

Ο μετροπόντικας ήταν παγωμένος από τον Μάιο

Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο δεν είναι η σύσκεψη, αλλά αυτό που ομολογήθηκε δημόσια μέσα από αυτήν: ο μετροπόντικας «ΝΙΚΗ» της Γραμμής 4 έχει σταματήσει από τις 8 Μαΐου 2026. Η «Ελληνικό Μετρό» αναγνώρισε ότι οι εκσκαφές ανεστάλησαν επειδή καταγράφηκαν «μη αναμενόμενες συνθήκες» σε ιδιαίτερα ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο και μετακινήσεις μεγαλύτερες από όσες προέβλεπε η μελέτη (Insider, Ethnos). Το έργο ήταν ήδη σταματημένο επί δύο μήνες, χωρίς οι πληγέντες να έχουν πάρει τα στοιχεία των μετρήσεων που ζητούσαν (News247).

Το ζήτημα εξερράγη στις 15 Ιουλίου, σε ένα κλίμα ήδη φορτισμένο μετά τις πρόσφατες καταρρεύσεις κτιρίων στην Αθήνα. Οι κάτοικοι έφεραν το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο, λέγοντας ότι οι ρωγμές εμφανίζονται από τον Μάρτιο. Την ίδια ημέρα, ο δήμαρχος Χάρης Δούκας πήγε την υπόθεση στον εισαγγελέα, ο οποίος διέταξε κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση για τυχόν επικινδυνότητα και αξιόποινες πράξεις (Naftemporiki). Ο Δήμος έθεσε τρία αιτήματα: προσωρινό φρένο στις εργασίες μέχρι να γίνει έλεγχος, αποζημιώσεις και αποκατάσταση ζημιών, και γραπτές εγγυήσεις για τη στατική επάρκεια των κτιρίων (To Brief).

Τι πέρασε και τι έμεινε στον αέρα

Από τα τρία αιτήματα, καθαρά προχώρησε μόνο το ένα: η ανεξάρτητη τεχνική διερεύνηση. Ο μηχανισμός αποζημιώσεων, το χρονοδιάγραμμα πληρωμών και ένα σχέδιο προσωρινής στέγασης δεν έχουν κλειδώσει ως δεσμευτικές αποφάσεις. Και η «παύση» των εργασιών υπάρχει ήδη ως τετελεσμένο, όχι ως παραχώρηση: ο μετροπόντικας δεν κινείται από τον Μάιο.

Εδώ βρίσκεται και το κρίσιμο όριο της υποχώρησης. Η απόφαση δίνει στους πραγματογνώμονες του ΤΕΕ πρόσβαση στα δεδομένα, αλλά δεν δεσμεύεται για δημόσια ανάρτηση όλων των πρωτογενών μετρήσεων: των καταγραφών του μετροπόντικα, της χρονοσειράς καθιζήσεων, των ορίων συναγερμού που, αν ξεπεραστούν, επιβάλλουν πάγωμα (Newsbomb). Πρόσβαση των ειδικών δεν σημαίνει δημόσια διαφάνεια. Οι κάτοικοι ζητούν ακριβώς αυτό: τα νούμερα, όχι διαβεβαιώσεις (Parapolitika).

Η «Ελληνικό Μετρό» επιμένει ότι οι βλάβες αφορούν σοβάδες και τοιχοποιίες, όχι τον φέροντα οργανισμό (ProtoThema). Αυτό μπορεί να είναι σωστό, αλλά μένει υπό δοκιμή: οι καταγγελίες μιλούν για καθιζήσεις της τάξης των 18-20 χιλιοστών, πόρτες και παράθυρα που κολλάνε και νερά σε υπόγεια, συμπτώματα που επηρεάζουν τη λειτουργία των κτιρίων, όχι μόνο την εμφάνισή τους (Newsit). Ειδικοί προειδοποιούν ότι οι καθιζήσεις μπορεί να εξελίσσονται και μετά τη διακοπή της διάνοιξης, γι' αυτό χρειάζεται συνεχής παρακολούθηση (in.gr).

Η ουσία της υπόθεσης είναι μια μετατόπιση εξουσίας. Ο Δήμος Αθηναίων, με ομόφωνη στήριξη του Δημοτικού Συμβουλίου, κατάφερε να βγάλει το ζήτημα από το πεδίο των προφορικών διαβεβαιώσεων ενός φορέα που κρίνει τη δική του δουλειά, και να το φέρει σε έναν εξωτερικό τεχνικό κριτή (Aftodioikisi). Το ΤΕΕ όμως δίνει γνώμη, δεν επιβάλλει κυρώσεις ούτε αποζημιώσεις.

Οι κάτοικοι της Κυψέλης περιμένουν τα νούμερα. Η «Ελληνικό Μετρό» οφείλει να τα δώσει, ολόκληρα και δημόσια, μαζί με τα πορίσματα του ΤΕΕ και τη γεωτεχνική μελέτη, πριν ξαναρχίσει ο μετροπόντικας. Το εναλλακτικό σενάριο είναι μια νέα υπογραφή που λέει «ασφαλές» χωρίς να δείχνει τα στοιχεία από τα οποία βγήκε.