Ανάπλαση ΔΕΘ: διαγωνισμός 204,6 εκατ. χωρίς ιδιώτη

Το ίδιο έργο έχει φορεθεί με τρεις διαφορετικές τιμές μέσα σε έναν χρόνο. Στα τέλη Αυγούστου 2025 ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλούσε για ανάπλαση της ΔΕΘ (του εκθεσιακού χώρου στο κέντρο της Θεσσαλονίκης) με 120 εκατ. ευρώ δημόσιας χρηματοδότησης και κανέναν ιδιώτη (Insider). Στις 7 Αυγούστου 2026 ο διαγωνισμός που αναρτήθηκε στο ΕΣΗΔΗΣ γράφει 165 εκατ. χωρίς ΦΠΑ και 204,6 εκατ. με ΦΠΑ 24% (HELEXPO, Powergame). Από τα 120 εκατ. που ανέφερε ο Μητσοτάκης τον Αύγουστο του 2025 στα 204,6 εκατ. με ΦΠΑ σήμερα, ο προϋπολογισμός φούσκωσε σχεδόν κατά 70% πριν καν μπει μπουλντόζα (Naftemporiki).

Το κρίσιμο είναι ποιος το πληρώνει και τι αγοράζει. Το προηγούμενο σχέδιο ήταν ένα υβριδικό real-estate project: ιδιώτης έβαζε κεφάλαιο μέσω σύμβασης παραχώρησης και ανακτούσε την επένδυσή του εκμεταλλευόμενος για χρόνια ένα ξενοδοχείο και ένα επιχειρηματικό κέντρο μέσα στον χώρο. Αυτές οι δύο εμπορικές χρήσεις ήταν ακριβώς το «καύσιμο» που έκανε ελκυστική την παραχώρηση.

Τι αγοράζουν τα 204,6 εκατ.

Στο νέο σχέδιο ξενοδοχείο και business center διαγράφονται. Η τεχνική έκθεση αφαιρεί 49.000 τ.μ. εγκεκριμένης αλλά μη υλοποιημένης δόμησης και αφήνει μόνο ένα κτίριο αναψυχής έως 250 τ.μ. μέσα στο πάρκο (The Opinion). Αυτό που μένει είναι στενότερα εκθεσιακό. Χτίζονται δύο νέα βιοκλιματικά κτίρια (Hall 1 και Hall 2) περίπου 43.000 τ.μ. και ανακαινίζεται (χωρίς να αντικατασταθεί) το συνεδριακό κέντρο «Ι. Βελλίδης» (News247, ProtoThema).

Αφαιρώντας τις εμπορικές χρήσεις, όμως, εξαφανίζεται και το revenue model της παραχώρησης. Έτσι το έργο μετακινήθηκε σε κλασικό δημόσιο έργο, χρηματοδοτούμενο από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων μέσω του ΕΠΑ 2026-2030, με το Υπερταμείο (Growthfund) να τρέχει τη διαγωνιστική διαδικασία μέχρι την κατακύρωση (Capital). Ιδιωτική συγχρηματοδότηση δεν προκύπτει. Το μόνο ιδιωτικό χρήμα είναι, σύμφωνα με την Απογευματινή, η απαίτηση οι υποψήφιοι ανάδοχοι να διαθέτουν ίδια κεφάλαια τουλάχιστον 44 εκατ., δηλαδή φίλτρο φερεγγυότητας, όχι συμμετοχή στο κόστος (Η Απογευματινή).

Εδώ κρύβεται η ουσιαστική αλλαγή. Στην παραχώρηση, αν το έργο ξέφευγε στο κόστος ή αργούσε, το βάρος έπεφτε στον ιδιώτη. Τώρα ο ανάδοχος κρατά κυρίως το εκτελεστικό ρίσκο, αλλά το δημοσιονομικό ρίσκο περνά στο κράτος: τυχόν αναθεωρήσεις τιμών λόγω πληθωρισμού κατασκευής (άρθρο 153 ν. 4412/2016) και κάθε νέα συμπλήρωση πιστώσεων βαραίνουν πλέον τον κρατικό επενδυτικό λογαριασμό.

Το πάρκο των 120 (ή 86) στρεμμάτων

Το πολιτικό επιχείρημα υπέρ του σχεδίου είναι το πράσινο. Ο δήμος ενέκρινε παραχώρηση δημοτικών ακινήτων 12.361 τ.μ. για 99 χρόνια ώστε να «κλειδώσει» το πάρκο, με 31 ψήφους υπέρ, 7 κατά και 4 λευκά (e-ota). Ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης το παρουσίασε ως «και μητροπολιτικό πάρκο και νέα ανταγωνιστική έκθεση». Το «120 στρέμματα» όμως χρειάζεται αστερίσκο. Ανάλυση του τροποποιημένου πολεοδομικού σχεδίου δείχνει ότι το καθαυτό «Πάρκο της ΔΕΘ» αντιστοιχεί σε περίπου 86 στρέμματα, δεν είναι ενιαία έκταση, μπορεί υπό όρους να κλείνει προσωρινά για ανάγκες της έκθεσης και διατηρεί μέγιστη επιτρεπόμενη δόμηση 96.000 τ.μ. (News247). Στο έδαφος προστίθεται και υπόγειο πάρκινγκ 1.064 θέσεων, μέσα σε συνολική επιφάνεια επέμβασης 176.087 τ.μ.

Η ευρωπαϊκή εμπειρία λέει ότι ένα δημόσιο εκθεσιακό κέντρο δικαιώνεται μόνο αν παράγει επαναλαμβανόμενη ζήτηση και λειτουργικά έσοδα: η Fira de Barcelona προβλέπει για το 2025 έσοδα άνω των 350 εκατ. και EBITDA 60 εκατ. (Fira de Barcelona). Χωρίς αντίστοιχη ροή διοργανώσεων, ένα ακριβό κτίριο γίνεται πάγιο κόστος.

Το πρώτο πραγματικό τεστ είναι στις 21 Σεπτεμβρίου 2026, όταν ανοίγουν οι προσφορές. Ο νικητής θα κριθεί με χαμηλότερη τιμή και θα έχει 48 μήνες για να παραδώσει, με ορίζοντα το 2030 (Powergame). Η Θεσσαλονίκη κερδίζει λιγότερο τσιμέντο και περισσότερο δημόσιο χώρο. Ο λογαριασμός, όμως, δεν έχει πια ιδιώτη να τον μοιραστεί: αν το έργο ξεφύγει, πληρώνει ο φορολογούμενος.