Αμερικανός δικαστής «μπλόκαρε» τις κυρώσεις Τραμπ στην εισηγήτρια του ΟΗΕ Φραντσέσκα Αλμπανέζε

Στις 13 Μαΐου, ο ομοσπονδιακός δικαστής Richard Leon στην Ουάσιγκτον ανέστειλε τις κυρώσεις που είχε επιβάλει η κυβέρνηση Τραμπ στην Ιταλίδα νομικό Φραντσέσκα Αλμπανέζε, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα Παλαιστινιακά Εδάφη. Σε 26 σελίδες με ασυνήθιστα θαυμαστικά, ο Leon, διορισμένος από τον Τζορτζ Μπους, έγραψε ότι η Αλμπανέζε «δεν έκανε τίποτε άλλο από το να μιλήσει» (Politico).

Η αγωγή δεν κατατέθηκε από την ίδια. Ως Ιταλίδα στην Τυνησία, δεν θα είχε δικαίωμα. Την κατέθεσαν ο σύζυγός της, οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, και η ανήλικη κόρη τους, Αμερικανίδα πολίτης γεννημένη στην Ουάσιγκτον (Reuters). Στους ισχυρισμούς της κυβέρνησης ότι οι «γενικές άδειες» του OFAC κάλυπταν τις οικογενειακές ανάγκες, ο Leon απάντησε γραπτώς: «Please!»

Η αιτία της οργής βρίσκεται στη μηχανική των κυρώσεων. Από τον Ιούλιο 2025, όταν ο Μάρκο Ρούμπιο ενέταξε την Αλμπανέζε στη λίστα SDN του OFAC βάσει του Εκτελεστικού Διατάγματος 14203, αμερικανικές και ευρωπαϊκές τράπεζες έκλεισαν τους λογαριασμούς της, η ασφαλιστική εταιρεία αρνήθηκε να καλύψει ιατρικές δαπάνες, Visa, Mastercard, Amazon και Airbnb απενεργοποίησαν τις υπηρεσίες της, ακόμη και για την κόρη της (Politico).

Ο λόγος της κύρωσης ήταν υλικός. Η Αλμπανέζε στόχευσε την αμερικανική τεχνολογική και αμυντική ραχοκοκαλιά, ζητώντας από το ΔΠΔ να ερευνήσει στελέχη εταιρειών όπως η Palantir, η Microsoft, η Google και η Amazon για συνενοχή στη Γάζα. Είναι η πρώτη φορά στην 80χρονη ιστορία του ΟΗΕ που ειδικός εισηγητής κυρώνεται από κράτος-μέλος (Stimson Center). Συνολικά, η διοίκηση Τραμπ έχει στοχεύσει 11 αξιωματούχους του ΔΠΔ, περίπου το ένα τρίτο των δικαστών της Χάγης. Η Ισπανία ζήτησε ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού «blocking statute». Η Κομισιόν αρνείται, φοβούμενη αμερικανικά αντίποινα στις τράπεζες (Le Monde).

Δέκα μέρες πριν την απόφαση Leon, η Αλμπανέζε βρισκόταν στην Αθήνα. Μίλησε στο Πάντειο, παρουσίασε βιβλίο, συναντήθηκε με τον δήμαρχο Δούκα και την αντιπολίτευση. Προειδοποίησε ευθέως: «Νομίζετε ότι επιλέξατε το Ισραήλ· το Ισραήλ σας επέλεξε» (Greek Reporter). Από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, ούτε δήλωση για τις κυρώσεις, ούτε σχόλιο για την απόφαση.

Η σιωπή της Αθήνας δεν είναι αβλεψία, είναι στρατηγική. Η Ελλάδα έχει δεσμεύσει περίπου 3 δισ. ευρώ σε ισραηλινά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας (Barak MX, PULS, David's Sling) στο πλαίσιο της «Ασπίδας του Αχιλλέα», και βλέπει τον άξονα με το Τελ Αβίβ ως το βασικό αντίβαρο απέναντι στην Άγκυρα. Η υπεράσπιση μιας αξιωματούχου του ΟΗΕ δεν χωράει σε αυτή την εξίσωση.

Εδώ όμως ανοίγει το ρίσκο. Η Ελλάδα βασίζει ολόκληρη τη στρατηγική της απέναντι στην Τουρκία στην επίκληση του διεθνούς δικαίου. Όταν η Αθήνα παρακολουθεί σιωπηλά την Ουάσιγκτον να το αποδομεί με κυρώσεις για να προστατεύσει έναν σύμμαχό της, αποδέχεται ένα δεδικασμένο: το δίκαιο ισχύει, μέχρι να ενοχλήσει τον ισχυρό. Αυτό το δεδικασμένο, την επόμενη φορά, μπορεί να το επικαλεστεί η Άγκυρα.