Αμερικανικό σχέδιο ειρήνης στην Ουκρανία: Γιατί κινδυνεύει ο ενεργειακός κόμβος της Αλεξανδρούπολης

Το σχέδιο TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity) φτάνει στον τρίτο γύρο συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι τις πρώτες μέρες του Μαρτίου, με στόχο «παγωμένη σύγκρουση» και αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη (The Guardian). Η Ουάσιγκτον πιέζει για συμφωνία έως το καλοκαίρι (Politico). Ταυτόχρονα, η Ουγγαρία απειλεί με βέτο το ευρωπαϊκό δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, εκβιάζοντας για τον αγωγό Druzhba (Euractiv). Η πραγματική έκπληξη, όμως, δεν βρίσκεται στο Άμπου Ντάμπι. Βρίσκεται στην Αλεξανδρούπολη.

Η πύλη που κινδυνεύει να χάσει τον σκοπό της

Από το 2022, η Ελλάδα μετατράπηκε σε κάτι που δεν ήταν ποτέ: ενεργειακό κόμβο. Οι εισαγωγές αερίου εκτοξεύτηκαν από 7 δισ. κυβικά μέτρα εγχώριας κατανάλωσης το 2019 σε 17 BCM εισαγωγές με 11 BCM εξαγωγές το 2024 (DESFA). Ο Κάθετος Διάδρομος (Ελλάδα → Βουλγαρία → Ρουμανία → Μολδαβία → Ουκρανία) μεταφέρει αμερικανικό και καταριανό LNG σε χώρες που κάποτε αγόραζαν αποκλειστικά ρωσικό αέριο μέσω αγωγών — ακριβότερο, αλλά χωρίς πολιτικό τίμημα (Euractiv). Η Αλεξανδρούπολη λειτουργεί ως νότια πύλη αυτής της αντικατάστασης.

Αυτό ακριβώς απειλεί μια ταχεία ειρήνη. Αν η συμφωνία συνοδευτεί από σταδιακή άρση κυρώσεων, η Ουγγαρία, η Σλοβακία και πιθανόν η Αυστρία θα ζητήσουν επιστροφή στο φθηνότερο ρωσικό αέριο μέσω αγωγών (Financial Times). Ο Κάθετος Διάδρομος χάνει πελάτες. Η Αλεξανδρούπολη χάνει σκοπό.

Η ΕΕ είχε ψηφίσει τον Κανονισμό νομικής απαγόρευσης ρωσικού αερίου μόλις τον Φεβρουάριο (To Brief), αλλά οι κανονισμοί μπορούν να αναστραφούν, αν η πολιτική βούληση αλλάξει. Και η πολιτική βούληση ακολουθεί τους λογαριασμούς θέρμανσης.

Η Αθήνα το ξέρει. Γι' αυτό ο υπουργός Ενέργειας Θεόδωρος Παπασταύρου δήλωσε ξεκάθαρα: «Δεν πρόκειται να συνεχίσουμε να χρηματοδοτούμε τον επιτιθέμενο.» Πίσω από τη δήλωση κρύβονται 11 BCM εξαγωγών και ο νέος ρόλος μιας χώρας που, για πρώτη φορά, βρίσκεται στο ενεργειακό κέντρο της Ευρώπης αντί στο γεωγραφικό της περιθώριο. Αν η ειρήνη στην Ουκρανία σημαίνει επιστροφή του ρωσικού αερίου, η Ελλάδα θα κληθεί να υπερασπιστεί μια θέση που κέρδισε εν μέσω πολέμου — σε καιρό ειρήνης.