Αλβανία: δικαστήριο διατάσσει κατ' οίκον περιορισμό αρχηγού πληροφοριών

Το ειδικό δικαστήριο της Αλβανίας για τη διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα διέταξε κατ' οίκον περιορισμό και αναστολή καθηκόντων για τη Βλόρα Χισένι. Η Χισένι ήταν επικεφαλής της SHISH, της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών της χώρας, και όταν εκδόθηκε η απόφαση βρισκόταν σε υπηρεσιακή επίσκεψη στο Μπακού (DW). Την επομένη, ο πρόεδρος Μπαϊράμ Μπεγκάι την έπαυσε με διάταγμα, ύστερα από πρόταση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα (Gazeta Express). Η υπόθεση ξεκίνησε από δημόσιους διαγωνισμούς πληροφορικής και έφτασε ως την κορυφή των μυστικών υπηρεσιών μιας χώρας του ΝΑΤΟ.

Ο Ράμα δεχόταν ήδη πίεση από τον δρόμο. Στις αρχές Ιουλίου χιλιάδες διαδηλωτές στα Τίρανα ζητούσαν την παραίτησή του για τη διαφθορά και το κόστος ζωής (To Brief). Τη Χισένι την είχε προτείνει ο ίδιος για τη θέση τον Μάρτιο του 2023 (Euronews Albania).

Από τους ψηφιακούς διαγωνισμούς στην κορυφή της υπηρεσίας

Η ποινική διαδικασία 20/1 του 2025 ξεκίνησε ως έρευνα για νοθευμένους διαγωνισμούς της AKSHI. Η AKSHI είναι η κρατική υπηρεσία που τρέχει την πλατφόρμα e-Albania και τα βασικά πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου. Την έρευνα την κάνει η SPAK, η ειδική εισαγγελία για τη διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα, η οποία τον Απρίλιο του 2026 κατέσχεσε περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 40 εκατ. ευρώ (SPAK). Στο επίκεντρο βρίσκονται 19 διαγωνισμοί συνολικού ύψους σχεδόν 59 εκατ. ευρώ (Shteg).

Ο δρόμος προς την υπηρεσία πληροφοριών πέρασε από έναν φυγόδικο. Ο επιχειρηματίας Εργκίς Αγκάσι, κεντρικό πρόσωπο της υπόθεσης, συνελήφθη στις 26 Αυγούστου στο Δυρράχιο, αφού είχε περάσει οκτώ μήνες ως καταζητούμενος. Μαζί του συνελήφθη και ένας πρώην αστυνομικός που τον συνόδευε, για υποστήριξη δράστη (Vox News). Έτσι η έρευνα απέκτησε δεύτερο ερώτημα: ποιος βοήθησε τον Αγκάσι να κρύβεται.

Στις 20 Σεπτεμβρίου το δικαστήριο ενέκρινε έρευνα στην κατοικία του πρώην αρχηγού της αστυνομίας Ιλίρ Πρόντα. Ήταν έρευνα, όχι σύλληψη (Report TV). Προφυλακίστηκαν επίσης ένα στέλεχος του επιστημονικού εργαστηρίου της αστυνομίας και ένας εργαζόμενος σε επιχείρηση (VNA). Την επομένη, και πάλι στην ίδια δικογραφία, το δικαστήριο εξέδωσε την απόφαση 67 για τη Χισένι.

Τι της αποδίδεται επίσημα

Η επίσημη περίληψη χαρακτηρίζει τη Χισένι «πρόσωπο υπό έρευνα» για υποστήριξη δράστη εγκλήματος και για αποκάλυψη απόρρητων πράξεων ή δεδομένων (Gazeta Express). Ο κατ' οίκον περιορισμός είναι προσωρινό μέτρο, όχι ποινή. Η αναστολή καθηκόντων ήταν απόφαση του δικαστηρίου, ενώ η παύση ήταν πολιτική πράξη. Τα δημοσιεύματα αποδίδουν μάλιστα το αδίκημα σε διαφορετικά άρθρα του ποινικού κώδικα, και το πλήρες κείμενο της απόφασης δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα.

Η SPAK δεν έχει πει ποιον φέρεται να βοήθησε η Χισένι ούτε ποια απόρρητα αποκάλυψε. Η δημοσιογράφος Κλοντιάνα Λάλα μετέδωσε ότι η Χισένι ενημέρωνε τον Αγκάσι «για κάθε κίνηση» των αρχών (CNA). Άλλες αναφορές κάνουν λόγο για συνομιλίες σε κατασχεμένο σκληρό δίσκο και για υποκλοπές (Exit). Αυτό το υλικό δεν έχει βγει στο φως, και το όνομα του Αγκάσι δεν εμφανίζεται στην επίσημη ανακοίνωση.

Ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, ανήσυχοι εταίροι

Η υπόθεση διαβάζεται με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι θετικός για τη SPAK: μια εισαγγελία κινήθηκε κατά της εν ενεργεία επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, την οποία είχε διορίσει η κυβέρνηση. Η SPAK έχει όμως και αδύναμο σημείο. Το 2025 χειρίστηκε 871 υποθέσεις, αλλά από τα περίπου 45 εκατ. ευρώ που δέσμευσε ή δήμευσε, μόλις 1,9 εκατ. κατέληξαν σε τελεσίδικη δήμευση (SPAK, Top Channel). Ο Ράμα δήλωσε ότι «κανείς δεν είναι πάνω από τον νόμο» (Reuters).

Ο δεύτερος τρόπος αφορά τους συμμάχους της Αλβανίας. Στο ΝΑΤΟ οι υπηρεσίες δεν ανταλλάσσουν αυτόματα όλες τις πληροφορίες. Κάθε υπηρεσία ορίζει τι μοιράζεται και με ποιους αποδέκτες (NATO). Η εύλογη αντίδραση ενός εταίρου λοιπόν είναι να μοιράζεται λιγότερα ευαίσθητα στοιχεία με τα Τίρανα, όχι να κόψει τη συνεργασία (Just Security).

Οι ίδιες οι συμβάσεις δεν αφορούν μόνο χρήμα. Φέρεται να καλύπτουν το μητρώο αστικής κατάστασης, τα κοινωνικά επιδόματα και την κυβερνοασφάλεια του κράτους, αν και δεν έχει τεκμηριωθεί διαρροή δεδομένων ή κυβερνοεπίθεση (Balkan Insight). Στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ, η υπόθεση εμπίπτει στα κεφάλαια για τις δημόσιες συμβάσεις, τη δικαιοσύνη και την ασφάλεια. Στα δύο τελευταία η Αλβανία είχε ήδη εκπληρώσει τα ενδιάμεσα κριτήρια (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Η υπόθεση δείχνει αν τα κριτήρια αυτά εφαρμόζονται στην πράξη, αλλά δεν τα ακυρώνει αυτόματα.

Για την Ελλάδα δεν προέκυψε σύνδεση με ελληνική υπηρεσία, πρόσωπο ή εταιρεία, ούτε εντοπίστηκε δημόσια αντίδραση από το ΥΠΕΞ, την ΕΛ.ΑΣ. ή την ΕΥΠ. Η Αθήνα εμπλέκεται με δύο θεσμικούς τρόπους: μέσω της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας με τα Τίρανα και μέσω της ψήφου της στη διεύρυνση της ΕΕ, όπου απαιτείται ομοφωνία.

Καταδίκη δεν έχει υπάρξει. Δεν έχει γίνει γνωστό στοιχείο που να συνδέει τη Χισένι με κάποια συγκεκριμένη σύμβαση, και κανένας εταίρος δεν έχει ανακοινώσει περιορισμό της συνεργασίας με τη SHISH. Για τους συμμάχους της Αλβανίας, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πια αν τα Τίρανα διώκουν τους ισχυρούς, αφού αυτό μόλις έγινε. Είναι σε ποια απόρρητα είχε πρόσβαση η γυναίκα που κρατούσε τα κλειδιά τους και σε ποιον μπορεί να τα έδωσε. Την απάντηση την οφείλει η SPAK.