Άλμα 46% στα λιπάσματα: Το ντόμινο που εκτοξεύει τρόφιμα και στεγαστικά δάνεια

363 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια παγκοσμίως, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP). Περισσότεροι κι από τους 349 εκατομμύρια της κρίσης Ρωσίας-Ουκρανίας το 2022 (WFP). Μόνο τον τελευταίο μήνα, 45 εκατομμύρια νέοι άνθρωποι πέρασαν το κατώφλι, κυρίως στην Ανατολική Αφρική (17,7 εκατ.), τη Δυτική Αφρική (10,4 εκατ.) και τη Νότια Ασία (9,1 εκατ.) (WFP).

Το Στενό του Ορμούζ δεν μπλοκάρει μόνο πετρέλαιο. Από εκεί περνά περίπου το 25% του παγκόσμιου εμπορίου αζωτούχων λιπασμάτων (ουρίας), σύμφωνα με το ΔΝΤ (IMF). Οι τιμές ουρίας εκτινάχθηκαν 46% σε έναν μήνα. Χωρίς λιπάσματα, οι αποδόσεις πέφτουν, και αυτό συμπίπτει με τη δεύτερη φύτευση του βόρειου ημισφαιρίου, ακριβώς τη στιγμή που χρειάζονται περισσότερο. Ταυτόχρονα, τα κόστη μεταφοράς τριπλασιάστηκαν λόγω παρακάμψεων μέσω Ακρωτηρίου Καλής Ελπίδας.

Σιτηρά υπάρχουν στον κόσμο. Αυτό που λείπει είναι τα χρήματα για να φτάσουν σε όσους τα χρειάζονται. Το WFP ζητά 16,2 δισ. δολάρια για το 2026 αλλά αναμένει χρηματοδότηση κάτω από το 50% (WFP). Στη Γάζα οι μερίδες κόπηκαν στο 25% του κανονικού. Στην Ιορδανία, 135.000 Σύροι πρόσφυγες αποκόπηκαν εν μέσω Ραμαζανιού (UN News).

Η αλυσίδα φτάνει ως εδώ: ακριβότερα λιπάσματα σημαίνουν ακριβότερα τρόφιμα, ακριβότερα τρόφιμα σημαίνουν υψηλότερο πληθωρισμό, και η ΕΚΤ (η κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης) αντιδρά με αυξήσεις επιτοκίων. Πλέον αναμένεται να τα αυξήσει τουλάχιστον δύο φορές φέτος, αντί να τα μειώσει όπως σχεδίαζε (Morningstar). Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, διευθύντρια του ΔΝΤ, προειδοποίησε χθες ότι ακόμα κι αν η εκεχειρία κρατήσει, η ζημιά σε υποδομές και εφοδιαστικές αλυσίδες δεν αποκαθίσταται γρήγορα (IMF). Και η ίδια η εκεχειρία είναι διάτρητη: το κείμενο στα φαρσί νομιμοποιεί τον εμπλουτισμό ουρανίου (To Brief).

Για την Ελλάδα, που ήδη εμφανίζει πληθωρισμό τροφίμων υψηλότερο του ευρωπαϊκού μέσου (Econostream), κάθε αύξηση επιτοκίων μεταφράζεται σε μεγαλύτερη μηνιαία δόση στεγαστικού δανείου. Στις χώρες που δαπανούν 36% του εισοδήματος σε τρόφιμα, η κρίση σημαίνει πείνα. Στις δικές μας, σημαίνει ακρίβεια στο ράφι και ακρίβεια στο δάνειο. Ταυτόχρονα.