Αλλάζει στάση ο κεντρικός τραπεζίτης Γιάννης Στουρνάρας: Προειδοποιεί για αύξηση επιτοκίων

Στις 14 Μαΐου, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος δήλωσε ότι, αν το Brent παραμείνει στα 107 δολάρια, η ευρωζώνη βρίσκεται «μεταξύ του δεύτερου και του τρίτου σεναρίου» της ΕΚΤ (GuruFocus). Μεταφρασμένο σε δόση στεγαστικού: περίπου 34 ευρώ επιπλέον τον μήνα για ένα δάνειο 150.000 ευρώ. Η ΕΚΤ συνεδριάζει στις 10-11 Ιουνίου και οι αγορές τιμολογούν 76,5% πιθανότητα αύξησης 25 μονάδων βάσης (Averin).

Σημασία δεν έχει μόνο το τι ειπώθηκε, αλλά και ποιος το είπε. Πριν δύο εβδομάδες, ο Στουρνάρας ήταν το βασικό «περιστέρι» (dove) της ΕΚΤ, προειδοποιώντας για ύφεση όταν το Brent ήταν στα 140 δολάρια. Με την υποχώρηση στα 107 δολάρια, ύστερα από το μερικό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ (περίπου 30 διελεύσεις την ημέρα έναντι 140 σε κανονικές συνθήκες, The Star), αλλάζει πλευρά. Ο πληθωρισμός στο 3,0% τον Απρίλιο, με την ενέργεια στο +10,9% (Eurostat), επανέρχεται ως κυρίαρχη απειλή.

Υπάρχει και το πολιτικό υπόβαθρο. Στις 15 Απριλίου, η κυβέρνηση ανανέωσε τη θητεία του Στουρνάρα, μετά από τρεις διαδοχικές παρεμβάσεις του υπέρ της «πολιτικής σταθερότητας». Σήμερα, 29 ημέρες μετά, ο ίδιος προαναγγέλλει αυξήσεις. Είναι μία ψήφος στις 26 του Διοικητικού Συμβουλίου. Η forward guidance ανήκει στη Λαγκάρντ, όχι σε εκείνον.

Το πραγματικά κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος πληρώνει αν η αύξηση έρθει. Το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι πρακτικά θωρακισμένο: σταθερά επιτόκια μέσω δανείων ESM και hedging, μέση διάρκεια άνω των 19 ετών. Το κράτος δεν βλέπει τη δόση του να ανεβαίνει. Τα 2 εκατομμύρια νοικοκυριά με στεγαστικά τη βλέπουν. Το 85% αυτών των δανείων είναι κυμαινόμενου επιτοκίου.

Στη μέση κάθονται οι τράπεζες. Η ψαλίδα δανείων-καταθέσεων έχει διευρυνθεί στις 4,26 ποσοστιαίες μονάδες (νέα δάνεια στο 4,57%, καταθέσεις στο 0,31%) (ΤτΕ). Όταν η ΕΚΤ αυξάνει, η μετακύλιση γίνεται γρήγορα στα δάνεια και αργά στις καταθέσεις. Τα 4,6 δισ. ευρώ καθαρών κερδών του 2025 δείχνουν ποιος καρπώνεται τη διαφορά.

Το ερώτημα δεν είναι αν ο Στουρνάρας έχει δίκιο για το πετρέλαιο. Είναι γιατί ο πιο σταθερός dove της ευρωζώνης διάλεξε αυτή την εβδομάδα για να σταματήσει να αποκλείει την αύξηση.