Το ακριβό πετρέλαιο μπορεί να μικρύνει το επίδομα θέρμανσης

Πάρτε ένα νοικοκυριό που έχει βάλει στην άκρη 1.140 ευρώ για τη φετινή του θέρμανση. Το επίδομα θέρμανσης, η κρατική ενίσχυση που καλύπτει μέρος του χειμερινού λογαριασμού πετρελαίου για τα χαμηλότερα εισοδήματα, υπόσχεται να σηκώσει ένα κομμάτι αυτού του βάρους. Πέρσι, με το πετρέλαιο κοντά στα 1,14 ευρώ το λίτρο, τα χρήματα αυτά αγόραζαν 1.000 λίτρα και το ανώτατο επίδομα βάσει αγορών έφτανε τα 570 ευρώ. Φέτος, με την τιμή να εκτιμάται πάνω από 1,90 ευρώ το λίτρο (Αθήνα 9,84, Ημερησία), τα ίδια 1.140 ευρώ αγοράζουν 600 λίτρα και το όριο πέφτει στα 342 ευρώ. Ίδια δαπάνη, 40% λιγότερη στήριξη.

Γιατί το ακριβό καύσιμο κόβει το όριο

Η απόφαση Α.1151/2025 δεν μετρούσε την τιμή που πλήρωνε ο καταναλωτής. Αποτιμούσε κάθε λίτρο στα 1,14 ευρώ και περιόριζε το επίδομα στο μισό αυτής της αξίας: 57 λεπτά το λίτρο (e-forologia). Το 1,14 ήταν απλώς ο τρόπος που η πολιτεία μετρούσε τα λίτρα, όχι εγγυημένη τιμή αντλίας. Έτσι το όριο κλειδώνει στα 57 λεπτά ανά λίτρο ακόμη κι όταν το νοικοκυριό αγοράζει το πετρέλαιο πολύ ακριβότερα. Όσο ανεβαίνει η τιμή, τόσο λιγότερα λίτρα χωράνε στον ίδιο προϋπολογισμό, άρα τόσο χαμηλότερο βγαίνει το όριο. Για ένα νοικοκυριό που καίει 1.000 λίτρα, η πρόσθετη δαπάνη σε σχέση με πέρσι φτάνει τα 710 με 860 ευρώ, και με τον ίδιο κανόνα το επίδομα δεν την αντισταθμίζει καθόλου (ΚΥΑ).

Τι δεσμεύτηκε πραγματικά η κυβέρνηση

Πάνω σε μια άνοδο του διεθνούς πετρελαίου που είχε ήδη περάσει στη βενζίνη και το ντίζελ (To Brief), ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε στον ΣΚΑΪ ότι, «αν δεν υπάρξει μια αποκλιμάκωση», η κυβέρνηση θα πάρει «κάποια συγκεκριμένα μέτρα» (Το Βήμα). Το Brent είχε κλείσει την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου στα 107,63 δολάρια και υποχώρησε την Παρασκευή κοντά στα 104 (Morningstar/Dow Jones, EFE), όμως η πτώση ήταν προσδοκία διπλωματίας γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, όχι αποκατάσταση της προσφοράς.

Οι λέξεις του δεν περιείχαν ποσό ούτε κριτήρια. Απόφαση για τον χειμώνα 2026–2027 δεν είχε δημοσιευτεί έως τις 12 Σεπτεμβρίου, και το πετρέλαιο θέρμανσης αρχίζει να διατίθεται στη χαμηλή φορολογία στις 15 Οκτωβρίου. Το μόνο ήδη εγκεκριμένο μέτρο είναι η επιδότηση περίπου 10 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης, κόστους 30 εκατ. ευρώ, που δεν αγγίζει τη θέρμανση (ΥΠΟΙΚ).

Ούτε το μέγεθος της ανατίμησης είναι ξεκάθαρο. Ο ισχυρισμός για τιμή «60% με 65% πάνω από πέρσι» δεν έχει σαφή βάση σύγκρισης. Η πανελλαδική μέση τιμή στην έναρξη της περσινής περιόδου, στις 15 Οκτωβρίου 2025, ήταν 1,128 ευρώ (Το Βήμα). Το 1,90 έναντι αυτής δίνει αύξηση 68,4%, δηλαδή δεν πρόκειται για την ίδια μέτρηση.

Σενάρια, όχι αποφάσεις

Ό,τι κυκλοφορεί για το ύψος και τη μορφή της στήριξης παραμένει ρεπορτάζ. Το περιθώριο των 130 εκατ. ευρώ αποδίδεται στον εκπρόσωπο του ΥΠΟΙΚ Όμηρο Τσάπαλο, ως εκτίμηση διαθέσιμου χώρου από το «υπερπλεόνασμα του 2025», χωρίς πρωτογενή επιβεβαίωση (Flash), και απέχει από τα περίπου 300 εκατ. ευρώ που η επίσημη εξειδίκευση της ΔΕΘ περιέγραψε ως συνολικό χώρο για νέα μέτρα του 2026 (Κυβέρνηση). Το ενδεχόμενο συνεισφοράς των διυλιστηρίων μέσω έκτακτων εκπτώσεων διατυπώνεται ως «δεν αποκλείεται», χωρίς εταιρεία που να δεσμεύεται (Αθήνα 9,84, ΕΡΤ). Ποιος τελικά πληρώνει αλλάζει ριζικά ανάλογα με τη μορφή: σε εταιρική έκπτωση το κόστος βαρύνει το διυλιστήριο και ο καταναλωτής ωφελείται όσο μετακυλίεται η μείωση, ενώ σε κρατικό επίδομα πληρώνει ο προϋπολογισμός.

Το δεύτερο κριτήριο είναι σε ποιους φτάνει η στήριξη. Τα περσινά εισοδηματικά όρια σταματούσαν στις 16.000 ευρώ για άγαμο και στις 34.000 για ζευγάρι με δύο παιδιά, με πρόσθετους κόφτες στην ακίνητη περιουσία, και το υψηλό κόστος δεν τα καταργεί (ΑΑΔΕ). Ιταλική μικροπροσομοίωση των μέτρων του 2022 βρήκε ότι οι στοχευμένες ενεργειακές ενισχύσεις προστατεύουν τους πιο ευάλωτους πιο αποδοτικά ανά δημόσιο ευρώ από τις οριζόντιες μειώσεις φόρων (International Journal of Microsimulation). Όμως μια στοχευμένη ενίσχυση αποτυγχάνει αν καθυστερεί ή αν αφήνει απ' έξω νοικοκυριά χωρίς ρευστότητα πριν παραγγείλουν το καύσιμο.

Γι' αυτό η απλή αύξηση του ονομαστικού ανώτατου επιδόματος δεν αρκεί. Αν δεν αλλάξουν μαζί η τιμή αναφοράς των 1,14 ευρώ, τα κριτήρια και ο χρόνος καταβολής της προκαταβολής, η ανατίμηση μένει ολόκληρη στην τσέπη του νοικοκυριού. Και η έκθεση προϋπήρχε της κρίσης: το 2024 το 19% του πληθυσμού στην Ελλάδα δήλωνε αδυναμία να ζεσταθεί επαρκώς, έναντι 9,2% στην ΕΕ (Eurostat). Αυτό είναι το μέγεθος που καλείται να καλύψει η απόφαση που ακόμη δεν έχει γραφτεί.