Ακραίος κίνδυνος πυρκαγιάς σε έξι περιοχές την Πέμπτη

Την Πέμπτη 13 Αυγούστου, έξι περιοχές, η Αττική, η Βοιωτία, η Εύβοια, η Αργολίδα, η Κορινθία και η Λέσβος, μπαίνουν στο ανώτατο επίπεδο κινδύνου πυρκαγιάς, την Κατηγορία 5, με τον κρατικό μηχανισμό σε κατάσταση Red Code, δηλαδή πλήρους κινητοποίησης (Πολιτική Προστασία). Η προειδοποίηση δεν λέει ότι κάπου καίει· λέει ότι, αν ανάψει σπίθα, οι συνθήκες ευνοούν μια φωτιά που τρέχει γρήγορα και σβήνει δύσκολα.

Αυτή είναι η πιο παρεξηγημένη λεπτομέρεια του δελτίου. Ο Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου που εκδίδει καθημερινά η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας δουλεύει σαν δελτίο επικινδυνότητας δρόμου: δεν προβλέπει ότι «θα γίνει ατύχημα στις 14:35», αλλά ότι οι συνθήκες κάνουν ένα ατύχημα πιθανότερο και σοβαρότερο αν συμβεί (Civil Protection). Η Κατηγορία 5 είναι η κορυφή αυτής της πρόγνωσης, ενώ το Red Code είναι η απόφαση να μπουν προσωπικό, οχήματα και εναέρια μέσα σε μέγιστη ετοιμότητα (Fire Service). Δεν είναι θεωρητική διαβεβαίωση: ο μηχανισμός αντιμετωπίζει ήδη 40-50 συμβάντα την ημέρα (Συντονιστικό Όργανο) και έχει βγάλει πάνω από 400 πυρκαγιές μέσα σε δέκα ημέρες (Πολιτική Προστασία).

Γιατί ξεχωρίζει η Πέμπτη

Το επικίνδυνο είναι ο συνδυασμός. Η πυρομετεωρολογική ομάδα FLAME μιλά για συνθήκες hot-dry-windy, δηλαδή ζέστη, ξηρό αέρα και δυνατό άνεμο μαζί: βόρειοι άνεμοι 40-60 km/h, τοπικά πάνω από 60-70 km/h, ατμοσφαιρική ξηρασία και πολύ χαμηλή υγρασία στα «νεκρά καύσιμα» (Iefimerida). Τα νεκρά καύσιμα είναι τα ξερά χόρτα, οι πευκοβελόνες και τα μικρά κλαδιά, που ρουφούν και χάνουν υγρασία από τον αέρα γύρω τους (NWCG). Όταν στεγνώσουν αρκετά, συμπεριφέρονται σαν προσανάμματα. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε μια νωπή πετσέτα και σε χαρτί κουζίνας δίπλα σε φλόγα: το στεγνό «πιάνει» αμέσως, γιατί δεν χρειάζεται πρώτα να εξατμιστεί νερό.

Ο άνεμος κάνει το υπόλοιπο. Γέρνει τη φλόγα πάνω στο άκαυτο καύσιμο μπροστά της, το προθερμαίνει, το τροφοδοτεί με οξυγόνο και μεταφέρει αναμμένες καύτρες. Έτσι γεννιούνται οι κηλιδώσεις: νέες μικρές εστίες που ανάβουν αρκετά μέτρα μπροστά από το κύριο μέτωπο, πίσω από δρόμους ή δίπλα σε σπίτια (IFTDSS). Η φωτιά δεν προχωρά πια σαν ένα κύμα που το βλέπεις να έρχεται. Μοιάζει με κύμα που πετά μπροστά του αναμμένα «σκάγια», και ο χρόνος αντίδρασης συρρικνώνεται.

Το έδειξε πρόσφατα η ίδια γεωγραφική ζώνη. Στη μεγάλη πυρκαγιά Βοιωτίας και Δυτικής Αττικής στα τέλη Ιουλίου (To Brief), από τα 111.732 στρέμματα που κάηκαν, περίπου 61.500 στρέμματα, το 55%, κάηκαν σε νυχτερινές ώρες, με ανέμους που έφτασαν τα 80 km/h (Τα Νέα, ΕφΣυν). Το μάθημα δεν είναι ότι «θα ξαναγίνει το ίδιο», αλλά ότι όταν βοριάδες και ξερά καύσιμα επιμένουν, η δύση του ήλιου δεν λειτουργεί απαραίτητα ως φρένο. Και δεν μιλάμε μόνο για την ιστορία: για την ίδια την Πέμπτη, η FLAME προειδοποιεί ρητά για «κατά τόπους έντονη πυρική συμπεριφορά τη νύχτα» (Iefimerida).

Τι αλλάζει για εσάς αύριο

Πριν βγείτε προς λόφο, άλσος ή δάσος, ελέγξτε την ανακοίνωση της δικής σας περιφέρειας ή δήμου, γιατί οι απαγορεύσεις πρόσβασης είναι τοπικές. Ο Δήμος Αθηναίων έκλεισε τους λόφους Λυκαβηττού και Φινόπουλου από τα μεσάνυχτα, ενώ στη Χαλκιδική ανακοινώθηκαν απαγορεύσεις σε δασικές ζώνες, με πρόστιμο 300 ευρώ στους παραβάτες (News247, Newsbeast). Και μια διάκριση που γλιτώνει από άσκοπο πανικό: κίνδυνος σημαίνει ότι το τοπίο είναι «στεγνό μπαρούτι» πριν ανάψει σπίθα· ενεργό μέτωπο υπάρχει μόνο όταν το επιβεβαιώσει η Πυροσβεστική ή έρθει μήνυμα στο 112 με συγκεκριμένο τοπωνύμιο και οδηγία (Fire Service).

Σε μια τέτοια μέρα, το πιο αποδοτικό «μέσο» πυρόσβεσης παραμένει η φωτιά που δεν ξεκίνησε ποτέ. Γι' αυτό ο πρακτικός κανόνας για την Πέμπτη είναι απλός: καμία φλόγα, καμία υπαίθρια ψησταριά, καμία καύση χόρτων ή κλαδιών, καμία εργασία με τροχό ή συγκόλληση που βγάζει σπινθήρα, και διαρκής παρακολούθηση των οδηγιών της περιφέρειας και του δήμου (Fire Service).