Ακέφαλο Ιράν: 43 μέρες άφαντος ο παραμορφωμένος Ανώτατος Ηγέτης Μοτζταμπά Χαμενεΐ

43 μέρες. Τόσο καιρό ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια. Ούτε φωτογραφία, ούτε βίντεο, ούτε ηχητική εγγραφή. Στις τεσσαρακονθήμερες εκδηλώσεις για τον πατέρα του (9 Απριλίου), εκατομμύρια Ιρανοί βγήκαν στους δρόμους να τιμήσουν τον δολοφονημένο Αλί Χαμενεΐ. Ο γιος και διάδοχός του απουσίαζε (WANA/Reuters).

Η αεροπορική επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου σκότωσε τον πατέρα, τη σύζυγο και συγγενείς του Μοτζταμπά. Εκείνον τον παραμόρφωσε. Τρεις πηγές του στενού κύκλου του αποκάλυψαν στο Reuters ότι υπέστη σοβαρή παραμόρφωση προσώπου και τραυματισμό ποδιού. Αμερικανική πηγή πληροφοριών εκτιμά ότι πιθανότατα έχασε ένα πόδι (Reuters/Straits Times). Η ιρανική κρατική τηλεόραση τον αποκαλεί «janbaz», τίτλος που αποδίδεται αποκλειστικά σε βετεράνους με μόνιμη αναπηρία (BTimesOnline). Η ίδια η λέξη είναι παραδοχή.

Η σωματική αδυναμία του μεταφράζεται σε θεσμικό κενό. Το Άρθρο 176 του ιρανικού συντάγματος απαιτεί κάθε απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (SNSC) να επικυρώνεται προσωπικά από τον Ανώτατο Ηγέτη. Χωρίς αυτόν, καμία συμφωνία δεν δεσμεύει νομικά το ιρανικό κράτος. Την ίδια ώρα, στο Ισλαμαμπάντ, μια ιρανική αντιπροσωπεία 71 μελών υπό τον πρώην πρόεδρο της Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ κάθεται απέναντι από τον αντιπρόεδρο Βανς στις πρώτες αμερικανο-ιρανικές διαπραγματεύσεις μετά το 1979 (To Brief). Ο Γκαλιμπάφ, στρατηγός των Φρουρών της Επανάστασης πριν γίνει πολιτικός, είναι ο ίδιος μέρος του κύκλου που γεμίζει το κενό εξουσίας. Η ερώτηση «ποιος εξουσιοδότησε τους διαπραγματευτές» δεν έχει σαφή απάντηση.

Στην πράξη, η εξουσία ασκείται από τους Φρουρούς. Ο αρχηγός τους Αχμάντ Βαχίντι, κυρωμένος από ΗΠΑ, ΕΕ και Interpol, επέβαλε στον πρόεδρο Πεζεσκιάν τον δικό του άνθρωπο στο SNSC (Critical Threats), εμπόδισε διορισμούς υπουργών και λειτουργεί ως de facto κέντρο αποφάσεων (FDD). Ο Μοτζταμπά, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, «συμμετέχει μέσω ηχητικών κλήσεων». Αλλά ακόμα και αν αυτό ισχύει, η IRGC δεν χρειάζεται εντολή για να δράσει. Οι μονάδες της ασκούν αυτόνομη επιχειρησιακή δράση βάσει «γενικών οδηγιών», όπως παραδέχτηκε ο ίδιος ο ΥΠΕΞ Αραγκτσί (To Brief).

Οι Αμερικανοί διαπραγματεύονται με μια ακέφαλη θεοκρατία. Οι άνθρωποι που κάθονται απέναντί τους δεν μπορούν να δεσμεύσουν το κράτος. Οι στρατηγοί που μπορούν, δεν έχουν λόγο να τηρήσουν ό,τι υπογραφεί. Και ο μόνος που θα μπορούσε να γεφυρώσει αυτό το κενό κρύβεται κάπου στην Κομ, με ένα πρόσωπο που δεν τολμούν να δείξουν.