Αίγυπτος: η Βουλή φρενάρει τη στήριξη στη Σαουδική Αραβία

Ο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι υποσχέθηκε στη Σαουδική Αραβία «κάθε αναγκαία και δυνατή» στήριξη απέναντι στους Χούθι, το υεμενίτικο κίνημα που ελέγχει τη Σαναά και πολεμά την κυβέρνηση που στηρίζει το Ριάντ (Αιγυπτιακή προεδρία). Η αιγυπτιακή Βουλή όμως, μετά από κλειστή συνεδρίαση, ανέβαλε την ψηφοφορία που θα του επέτρεπε να στείλει στρατό (Mada Masr). Το ερώτημα δεν είναι πια αν το Κάιρο στέκεται δίπλα στο Ριάντ, αλλά τι ακριβώς θα στείλει και πού.

Τι αποφασίστηκε και τι όχι

Η κίνηση ήρθε μετά από εβδομάδες χουθικών πληγμάτων σε σαουδαραβικά αεροδρόμια και εγκαταστάσεις της Aramco (To Brief). Στις 17 Οκτωβρίου ο Σίσι δήλωσε ότι η Αίγυπτος θα λάβει αμυντικά μέτρα εφόσον το ζητήσει το Ριάντ και ζήτησε έκτακτη συνεδρίαση της Βουλής (LBC). Το πρωί της επομένης προήδρευσε στο Εθνικό Συμβούλιο Άμυνας. Το ανακοινωθέν του μιλά για αλληλεγγύη, στήριξη και εντατική διπλωματία για αποκλιμάκωση, χωρίς λέξη για στρατεύματα, οπλικά συστήματα ή προορισμό (προεδρία).

Το απόγευμα δύο βουλευτές είπαν στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι χρειάζεται χρόνος για να ακουστούν οι απόψεις των μελών (Kuwait Times/AFP). Ο βουλευτής Μοστάφα Μπάκρι υποστηρίζει ότι το Συμβούλιο είχε ήδη εγκρίνει συγκεκριμένη αμυντική αποστολή (Μπάκρι). Η επίσημη ανακοίνωση δεν το επιβεβαιώνει.

Το άρθρο 152 του αιγυπτιακού Συντάγματος ορίζει ότι, πριν σταλεί στρατός σε πολεμική αποστολή εκτός συνόρων, χρειάζεται γνώμη του Συμβουλίου Άμυνας και έγκριση από τα δύο τρίτα όλων των μελών της Βουλής (Σύνταγμα της Αιγύπτου). Το όριο μετριέται επί του συνόλου των εδρών, όχι των παρόντων. Όποιος λείπει ή απέχει μετρά πρακτικά σαν «όχι».

Η πολιτική πραγματικότητα είναι λιγότερο αυτόματη απ' όσο δείχνει η πλειοψηφία. Οι βουλευτές της πλειοψηφίας στηρίζουν το μήνυμα προς το Ριάντ, άλλοι όμως ζητούν σαφή αποστολή και όρια πριν ψηφίσουν (Al Jazeera). Η πολιτική δέσμευση δόθηκε σε μία μέρα. Η εξουσιοδότηση θέλει υπερπλειοψηφία, και αυτή δεν δίνεται εν λευκώ.

Η αιγυπτιακή εξίσωση

Ο Σίσι παρουσιάζει τη σαουδαραβική ασφάλεια ως αιγυπτιακή και αραβική. Πίσω από τη ρητορική υπάρχει υλικό συμφέρον. Τα πλοία που ταξιδεύουν από την Ασία στην Ευρώπη μπαίνουν στην Ερυθρά από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και πληρώνουν διόδια στο Σουέζ· αν η νότια είσοδος γίνει επικίνδυνη, στρέφονται γύρω από την Αφρική.

Η διώρυγα όμως ανέκαμπτε. Τον Αύγουστο καταγράφηκαν 1.358 διελεύσεις και έσοδα 567 εκατ. δολαρίων, έναντι 1.070 διελεύσεων και 326 εκατ. έναν χρόνο νωρίτερα (Αρχή της Διώρυγας του Σουέζ). Τα έσοδα ανέβηκαν σχεδόν κατά 75%. Το Κάιρο δεν μαζεύει τα κομμάτια μιας ζημιάς· έχει μια ανάκαμψη να προστατεύσει.

Το σαουδαραβικό αίτημα υπήρχε από πριν. Στις 16 Σεπτεμβρίου το Associated Press μετέδωσε, με βάση δύο ανώνυμους αξιωματούχους, ότι το Ριάντ ζήτησε από την Αίγυπτο και άλλες χώρες αεράμυνα κατά πυραύλων και drones (μη επανδρωμένων αεροσκαφών). Το αιγυπτιακό κείμενο του Οκτωβρίου δεν αναφέρει αεράμυνα. Η ανάγκη πάντως είναι ορατή: στις 18 Οκτωβρίου έξι άνθρωποι τραυματίστηκαν στη Νατζράν (SBS/AFP). Αεράμυνα μέσα στο βασίλειο προστατεύει πόλεις και εγκαταστάσεις, αλλά δεν σταματά τις εκτοξεύσεις. Επιχειρήσεις μέσα στην Υεμένη θα ήταν άλλου είδους πόλεμος.

Η Αίγυπτος έχει ζήσει και τις δύο εκδοχές. Τη δεκαετία του 1960 ο Νάσερ έστειλε στρατό υπέρ των ρεπουμπλικανών της Υεμένης, με τη Σαουδική Αραβία στην αντίπαλη πλευρά, και η περιορισμένη επέμβαση εξελίχθηκε σε μεγάλη και δαπανηρή χερσαία εκστρατεία (Princeton University Press). Το 2015 συμμετείχε στον σαουδαραβικό συνασπισμό κυρίως με αεροναυτική συνδρομή (DW). Οι Χούθι προειδοποιούν ήδη: ο Μοχάμεντ αλ Μπουχάιτι είπε ότι η εμπλοκή δεν θα ωφελούσε την Αίγυπτο (βίντεο).

Η ελληνική παρουσία στον ίδιο χάρτη

Η Ελλάδα κάνει ήδη τη δουλειά που συζητά τώρα το Κάιρο. Η ελληνική συστοιχία Patriot, επίγεια αεράμυνα στη Σαουδική Αραβία, πήρε παράταση την 1η Οκτωβρίου (dnews), και ο Νίκος Δένδιας συζήτησε τη συνεργασία στο Ριάντ στις 15 Οκτωβρίου (ΥΠΕΘΑ). Η ευρωπαϊκή επιχείρηση Ασπίδες, με στρατηγείο στη Λάρισα, προστατεύει πλοία και όχι σαουδαραβικές εγκαταστάσεις (ΕΥΕΔ). Η διάκριση αυτή είναι η ουσία του αιγυπτιακού διλήμματος: η αεράμυνα στην ξηρά δεν φυλάει τα στενά.

Αυτό ακριβώς ζήτησαν να μάθουν οι βουλευτές: τι είδους αποστολή, για πόσο καιρό, με ποια μέσα και μέχρι πού (Mada Masr). Συστοιχίες γύρω από το Ριάντ, πλοία στην Ερυθρά ή στρατός στην Υεμένη είναι τρεις διαφορετικοί πόλεμοι. Ο Σίσι έχει ήδη πει «ναι» στο Ριάντ. Η Βουλή του ζητά να πει σε ποιον από τους τρεις.