Αγρότες στο Σύνταγμα: Πωλούν 31 λεπτά το βαμβάκι που κοστίζει 70

Η τρίτη μεγάλη «απόβαση» τρακτέρ στην Αθήνα μέσα σε μια δεκαετία (neosagon.gr) δεν είναι εθιμοτυπική. Είναι η κραυγή αγωνίας ενός κλάδου που βλέπει την εξίσωση επιβίωσης να μην βγαίνει, ανεξαρτήτως του πόσο θα επιδοτηθεί το ρεύμα.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα αιτήματα, είναι η αριθμητική. Στο βαμβάκι, η τιμή πώλησης έχει πέσει στα 31 λεπτά το κιλό, όταν το κόστος για να βγει η χρονιά απαιτεί τουλάχιστον 70 λεπτά (youtube.com). Στο πορτοκάλι η πτώση αγγίζει το 58,75%, ενώ στο ρύζι το 31,59% (piraeusgroup.gr).

Οι αγρότες δεν βλέπουν απλώς τα εισοδήματά τους να μειώνονται· βλέπουν μια αγορά που λειτουργεί εις βάρος τους. Η «ψαλίδα» από το χωράφι στο ράφι έχει ανοίξει στο 1 προς 5 (ergatikosagwnas.gr), με τους ενδιάμεσους να κερδίζουν και τον παραγωγό να μπαίνει μέσα.

Η τακτική του Μαξίμου και τα «βαφτισμένα» χρήματα

Η κυβέρνηση απαντά με τη στρατηγική της «εκτόνωσης». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαμηνύει πως «εξαντλήθηκαν οι αντοχές της οικονομίας» (topontiki.gr). Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν —ρεύμα στα 8,5 λεπτά/kWh και επιστροφή ΕΦΚ— χαρακτηρίζονται «ψίχουλα» από τα μπλόκα.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, όμως, είναι τα 160 εκατ. ευρώ των ενισχύσεων. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για πόρους της ΚΑΠ που ήδη ανήκουν στους αγρότες και απλώς ανακατευθύνονται μέσω οικολογικών σχημάτων (agrotypos.gr). Η κυβέρνηση πρακτικά αγοράζει χρόνο με τα λεφτά των ίδιων των παραγωγών, ποντάροντας στο ότι οι δημοσκοπήσεις δεν δείχνουν ακόμα σημαντική φθορά από το αγροτικό μέτωπο (liberal.gr).

Πολιτική σύμπλευση και θεσμική δυσπιστία

Πίσω από την οργή κρύβεται και η θεσμική κατάρρευση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το σκάνδαλο με τα «φουσκωμένα» βοσκοτόπια —από 350.000 στρέμματα το 2018 σε 1,57 εκατ. στρέμματα το 2020— και η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (ergatikosagwnas.gr) έχουν διαρρήξει την εμπιστοσύνη του αγροτικού κόσμου προς το κράτος.

Σε πολιτικό επίπεδο, η κρίση παρήγαγε μια σπάνια είδηση: την κοινή νομοθετική πρόταση ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς (tanea.gr). Αν και η κυβέρνηση νιώθει πολιτικά ασφαλής, η δημιουργία ενός κοινού μετώπου στην αντιπολίτευση πάνω σε κοινωνικά αιτήματα μπορεί να αποτελέσει προάγγελο ευρύτερων εξελίξεων.

Οι αγρότες φεύγουν από τα μπλόκα, αλλά η εξίσωση παραμένει άλυτη. Όσο το κόστος παραγωγής είναι διπλάσιο από την τιμή πώλησης, η επόμενη κάθοδος στο Σύνταγμα είναι απλώς θέμα χρόνου.