Αφρικανική σκόνη: 75 φορές πάνω από το όριο ασφαλείας στην Κρήτη

Τα όργανα μέτρησης του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ στο Ηράκλειο κατέγραψαν την 1η Απριλίου συγκέντρωση σωματιδίων PM10 στα 3.826 μg/m³, 75 φορές πάνω από το ημερήσιο όριο ασφαλείας των 50 μg/m³. Ο αριθμός ήταν τόσο ακραίος που το πληροφοριακό σύστημα τον απέρριψε αυτόματα ως μη ρεαλιστικό. Δεν ήταν σφάλμα.

Η ατμοσφαιρική αντλία

Η κακοκαιρία Erminio λειτούργησε σαν χωνί. Το βαρομετρικό χαμηλό δημιούργησε νοτιοδυτικούς ανέμους με ριπές έως 140 χλμ/ώρα που σήκωσαν τεράστιες ποσότητες σκόνης από την ανατολική Λιβύη. Περίπου 500 χιλιόμετρα καλύφθηκαν σε λιγότερο από τρεις ώρες, χωρίς χρόνο να αραιώσει η σκόνη στην πορεία. Και εκεί έγινε το κρίσιμο: η κυκλωνική κυκλοφορία της Erminio δεν διασκόρπισε τη σκόνη στη Μεσόγειο. Την συμπίεσε πάνω από το Αιγαίο, σαν στόμιο χωνιού που στενεύει. Η Κρήτη ήταν η έξοδος.

Τι αναπνέουμε πραγματικά

Η αφρικανική σκόνη είναι βιολογικό όχημα. Μεταφέρει ζωντανά βακτήρια, μύκητες και ορυκτά (σίδηρο, αλουμίνιο, διοξείδιο πυριτίου) που διεισδύουν βαθιά στους πνεύμονες. Σε Ισπανία και Ιταλία, στοιχεία μοντελοποίησης δείχνουν ότι η σαχάρια σκόνη ευθύνεται για έως 44% των θανάτων που σχετίζονται με ρύπανση PM10. Στον ίδιο χρόνο έκθεσης, αυτά τα σωματίδια αποδεικνύονται πολύ πιο επικίνδυνα από τα καυσαέρια της πόλης.

Trailer, όχι εξαίρεση

Τα σύγχρονα κλιματικά μοντέλα δείχνουν ότι υπό το δυσμενέστερο σενάριο εκπομπών, η ποσότητα σκόνης από τη Σαχάρα μπορεί να αυξηθεί κατά 94,9% ως το τέλος του αιώνα. Ακόμα και στο αισιόδοξο σενάριο, η αύξηση φτάνει το 4,5%. Η NASA σημειώνει ήδη πιο συχνές χειμερινές εισβολές σκόνης στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, λόγω ξηρότερων συνθηκών στη βορειοδυτική Αφρική.

Η Erminio πέρασε. Η Σαχάρα δεν φεύγει. Και τα 3.826 μg/m³ της Κρήτης μοιάζουν λιγότερο με ρεκόρ και περισσότερο με πρόγευση.