Αέριο Κρήτης: Επένδυση 1 δισ. της Chevron, έλλειψη υποδομών και πενιχρά έσοδα

Η Ελλάδα εισάγει το 99% του φυσικού αερίου που καταναλώνει και πληρώνει €53/MWh για αμερικανικό LNG (To Brief). Η Chevron και η HelleniQ Energy θα επενδύσουν έως €1 δισ. για να αρχίσουν να παράγουν εγχώριο αέριο νοτιοδυτικά της Κρήτης, κάπου μετά το 2032 (energypress.gr). Εκείνη τη χρονιά, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα βρίσκεται στα μισά του δρόμου προς την κλιματική ουδετερότητα του 2050 (EU Green Deal). Ποιος θα αγοράζει αυτό το αέριο;

Αριθμοί χωρίς υποδομή

Στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αίγυπτος χρειάστηκε μόλις 2 χρόνια από την ανακάλυψη του κοιτάσματος Zohr ως την παραγωγή, γιατί είχε ήδη εγκαταστάσεις υγροποίησης και αγωγούς. Το Ισραήλ πέρασε 9 χρόνια για το Leviathan, χτίζοντας υποδομή από το μηδέν (USGS). Η Ελλάδα δεν διαθέτει ούτε πλατφόρμες deepwater, ούτε αγωγούς σύνδεσης, ούτε εγκαταστάσεις επεξεργασίας. Αν βρεθεί κοίτασμα, η υποδομή θα κοστίσει πολλαπλάσια του ενός δισεκατομμυρίου, χωρίς κανένα ποσό να περιλαμβάνεται στις τρέχουσες συμβάσεις.

Το έλλειμμα δεν αφορά μόνο σίδερα και αγωγούς, αλλά και τους ανθρώπους που ξέρουν να τα στήσουν στα 3.000 μέτρα βάθος. Γεωλόγοι βαθέων υδάτων, μηχανικοί πετρελαίου, τεχνικοί πλατφορμών: η Ελλάδα δεν εκπαιδεύει κανέναν σε αυτές τις ειδικότητες. Στο Leviathan δημιουργήθηκαν 300-500 μόνιμες θέσεις υψηλής εξειδίκευσης. Η πλειονότητα στελεχώθηκε από ξένους μηχανικούς (chevron.com). Οι «χιλιάδες θέσεις εργασίας» που ακούστηκαν στη Βουλή αφορούν κυρίως προσωρινές κατασκευαστικές εργασίες.

Τα «καθαρά έσοδα» και τι κρύβουν

Το 40% που λαμβάνει το δημόσιο υπολογίζεται επί των καθαρών εσόδων. Τι εκπίπτει ως κόστος, πώς τιμολογείται το αέριο, ποιοι φόροι εφαρμόζονται: τίποτα από αυτά δεν έχει γίνει πλήρως δημόσιο. Η Greenpeace το μετέφρασε πιο παραστατικά: σε ένα βαρέλι αξίας 100 ευρώ με περιθώριο κέρδους 10%, το κράτος εισπράττει 2 ευρώ (To Brief). Ακόμα και με αισιόδοξες εκτιμήσεις, τα ετήσια κρατικά έσοδα κυμαίνονται στα €200-600 εκατ., δηλαδή 0,1-0,3% του ΑΕΠ (energypress.gr).

Η Κρήτη βασίζει πάνω από 30% της οικονομίας της στον τουρισμό (creta.gr). Μια αστοχία σε γεώτρηση βάθους 3.000 μέτρων απειλεί ευθέως αυτή τη βιομηχανία. Ακόμα κι αν όλα πάνε καλά, η Ευρώπη περιορίζει νομικά τη ζήτηση ορυκτών καυσίμων. Η επένδυση κινδυνεύει να γίνει stranded asset (εγκλωβισμένο περιουσιακό στοιχείο), ακριβοπληρωμένη υποδομή για μια αγορά που συρρικνώνεται.