Αδριανός Γολέμης: Το εμπόδιο των 50 εκατ. για τον Έλληνα εφεδρικό αστροναύτη

Ο τίτλος του πρώτου Έλληνα σε πρόγραμμα εκπαίδευσης αστροναυτών ηχεί ιστορικός. Αλλά υπάρχει ένας αστερίσκος που κανείς δεν αναφέρει: ο Αδριανός Γολέμης δεν είναι αστροναύτης. Είναι «reserve astronaut» - κάτι σαν εφεδρικός που περιμένει να κληθεί.

Η διαφορά δεν είναι σημασιολογική. Από τους 17 που επέλεξε η ESA το 2022, μόνο 5 είναι «career astronauts» με εγγυημένη πτήση. Οι υπόλοιποι 12, συμπεριλαμβανομένου του Γολέμη, διατηρούν τις κανονικές τους δουλειές και λαμβάνουν 8 εβδομάδες εκπαίδευσης ετησίως (YouTube - 42 Berlin). Μπορεί να πετάξουν. Μπορεί και όχι.

Το κόστος του εισιτηρίου

Το πραγματικό ζήτημα είναι οικονομικό. Μια θέση σε αποστολή ISS κοστίζει €20-50 εκατομμύρια. Η Ελλάδα συνεισφέρει €22 εκατ. ετησίως στην ESA - το Βέλγιο με παρόμοιο πληθυσμό δίνει €222 εκατ., δεκαπλάσια (Belga News).

Η κυβέρνηση αναφέρει επενδύσεις €66 εκατ. ανά τριετία στην ESA και €200 εκατ. για μικροδορυφόρους. Εντυπωσιακά νούμερα, αλλά: κανένα δεν περιλαμβάνει ρητά χρηματοδότηση για πτήση αστροναύτη. Τα €200 εκατ. προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης που τελειώνει το 2026 (Tanea Australia).

Ποιος προηγείται στην ουρά

Στην ESA υπάρχουν ήδη 22 αστροναύτες που περιμένουν πτήση - 5 νέοι και 17 παλαιότεροι. Η Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία έχουν προτεραιότητα λόγω μεγαλύτερης συνεισφοράς (Euronews).

Ρεαλιστικό timeline: Αν η Ελλάδα πληρώσει για θέση, ο Γολέμης μπορεί να πετάξει μετά το 2028. Αν όχι, θα παραμείνει ο εξαιρετικά καταρτισμένος γιατρός αστροναυτών που ήταν από το 2018 - στη Γερμανία (iefimerida).

Τι σημαίνει πραγματικά

Η επιλογή του Γολέμη είναι αληθινή επιτυχία - αποδεικνύει ότι το ελληνικό επιστημονικό δυναμικό αναγνωρίζεται διεθνώς. Αλλά από το «ο πρώτος Έλληνας εκπαιδεύεται» στο «ο πρώτος Έλληνας στο διάστημα» μεσολαβεί ένα χάσμα που γεφυρώνεται μόνο με σοβαρή πολιτική βούληση και χρήματα.

Το ερώτημα δεν είναι αν έχουμε τον άνθρωπο. Είναι αν θα πληρώσουμε το εισιτήριο - ή θα μείνουμε στις ανακοινώσεις για «ιστορικές στιγμές» που δεν ολοκληρώνονται ποτέ.