Αδειάζουν τα αποθέματα πετρελαίου: Επάρκεια 20 ημερών, επιδοτήσεις αντί περιορισμών στην Ευρώπη

Η Ουάσιγκτον ξεκλειδώνει βαρέλια με κάθε τρόπο: 270 εκατομμύρια ιρανικά και ρωσικά που μέχρι χθες ήταν υπό κυρώσεις, και τώρα ακόμα 400 εκατομμύρια από τα στρατηγικά αποθέματα του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), η μεγαλύτερη αποδέσμευση στα 52 χρόνια ιστορίας του, υπερδιπλάσια εκείνης του 2022 για τον πόλεμο στην Ουκρανία (Energy Connects). Το πρόβλημα είναι αριθμητικό: από τα Στενά του Ορμούζ περνούσαν 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης. Τα 400 εκατομμύρια καλύπτουν, κυριολεκτικά, 20 ημέρες κανονικής ροής.

Γι' αυτό ο ίδιος ο IEA ζητά κάτι που καμία ευρωπαϊκή κυβέρνηση δεν θέλει να ακούσει: μείωση ζήτησης. Τηλεργασία τρεις μέρες την εβδομάδα, χαμηλότερα όρια ταχύτητας, μονά-ζυγά στις πόλεις, λιγότερα αεροπορικά ταξίδια. Δεκάλογος μέτρων που θα εξοικονομούσε 2,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (Euronews). Ο ίδιος δεκάλογος προτάθηκε και το 2022 για την Ουκρανία. Καμία μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα δεν τον εφάρμοσε τότε, και κανείς δεν σπεύδει να τον εφαρμόσει τώρα. Κάθε κυβέρνηση προτιμά να ξοδεύει: η Ιταλία μειώνει φόρους καυσίμων, η Αυστρία βάζει πλαφόν τιμών, η Ελλάδα περιορίζει τα περιθώρια κέρδους σε 12 σεντ ανά λίτρο πάνω από τη χονδρική (iefimerida). Η Αθήνα βασίζεται σε ένα ταμειακό απόθεμα €40 δισ. (OT) για να απορροφήσει το σοκ. Η πολιτική επιλογή είναι ξεκάθαρη: επιδοτήσεις αντί περιορισμών.

Η Σαουδική Αραβία, που θεωρητικά κερδίζει από ακριβό πετρέλαιο, προειδοποιεί ότι τιμές $180 ανά βαρέλι μέχρι τέλη Απριλίου αποτελούν πλέον «βασικό σενάριο» (Moneycontrol). Ο μεγαλύτερος εξαγωγέας φοβάται αυτό που οι οικονομολόγοι ονομάζουν «καταστροφή ζήτησης»: τιμές τόσο υψηλές που καταναλωτές αγοράζουν ηλεκτρικά, βιομηχανίες κλείνουν, η ύφεση εξαφανίζει πελάτες για χρόνια.

Στο φυσικό αέριο, η ζημιά είναι ήδη δομική. Η QatarEnergy κήρυξε force majeure (ανωτέρα βία) για 3 έως 5 χρόνια σε συμβόλαια LNG, μετά τα πλήγματα στο Ras Laffan, το μεγαλύτερο εργοστάσιο υγροποίησης στον κόσμο (Moneycontrol). Αυτό σημαίνει ότι το 20% του παγκόσμιου LNG δεν θα επιστρέψει σύντομα. Δεν μιλάμε για διακοπή εβδομάδων ή μηνών, αλλά για αναδιάρθρωση ολόκληρης της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας: νέοι προμηθευτές, νέα συμβόλαια, νέες τιμές.

Τα αποθέματα αγοράζουν εβδομάδες. Τα €40 δισ. της Ελλάδας ξοδεύονται για να μην αλλάξει η καθημερινότητα. Η τηλεργασία και τα μονά-ζυγά παραμένουν αδιανόητα πολιτικά. Εν τω μεταξύ, η ΕΚΤ κράτησε τα επιτόκια στο 2% επειδή βλέπει τον πληθωρισμό που έρχεται αλλά δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι' αυτόν.