ΑΑΔΕ: νυχτερινά κέντρα Θεσσαλονίκης άλλαζαν ΑΦΜ, τα χρέη έμεναν

Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ για τον φάκελο της ΑΑΔΕ, όταν μια εταιρεία που λειτουργούσε νυχτερινό κέντρο στη Θεσσαλονίκη συσσώρευε χρέη, έκλεινε κρατώντας τις οφειλές. Στον ίδιο χώρο άνοιγε τότε νέα εταιρεία, με νέο ΑΦΜ και άλλον τυπικό διαχειριστή, αλλά με την ίδια ταμπέλα και το ίδιο προσωπικό. Ο φάκελος ακολούθησε τις εφόδους της 6ης Νοεμβρίου, που έφεραν 18 συλλήψεις. Η Αρχή αποδίδει στο δίκτυο οφειλές άνω των 203 εκατ. ευρώ μέσω 4.200 ΑΦΜ (ΑΑΔΕ, To Brief).

Πώς άλλαζε χέρια ένα μαγαζί

Το ΑΦΜ ανήκει στην εταιρεία που εκμεταλλεύεται το κατάστημα, όχι στο ίδιο το κατάστημα. Σε αυτόν τον αριθμό βεβαιώνονται ο ΦΠΑ, ο φόρος εισοδήματος και οι εισφορές. Όταν το μαγαζί περνά σε άλλη εταιρεία, ο λογαριασμός μένει στην προηγούμενη.

Το Πρώτο Θέμα ανασυνθέτει την ακολουθία ως εξής. Οι οφειλές συσσωρεύονταν και ξεκινούσαν τα μέτρα είσπραξης. Η εταιρεία έμπαινε σε εκκαθάριση και λυνόταν η υπεκμίσθωση του χώρου. Μετά λειτουργούσε εκεί νέα εταιρεία με άλλον αχυράνθρωπο, «την επόμενη κιόλας μέρα», με τα ίδια τραπεζοκαθίσματα και τους ίδιους εργαζόμενους (Πρώτο Θέμα, Newsbeast). Η Zougla, επικαλούμενη το διαβιβαστικό, περιγράφει πώς στηνόταν η μίσθωση. Ένας επιχειρηματίας φέρεται να χρησιμοποιούσε έξι εταιρείες ακινήτων για 12 μισθώσεις προς εταιρείες-βιτρίνες· άλλοι δύο φέρονται να υπεκμίσθωναν ακίνητα σε εταιρείες με εικονικούς διαχειριστές (Zougla). Στην εικόνα που δίνουν τα ρεπορτάζ, ο χώρος έμενε σταθερός και η εταιρεία που τον λειτουργούσε ήταν αναλώσιμη.

Κατά το MEGA, δικηγόρος φέρεται να μετέφερε τη δραστηριότητα και τον εξοπλισμό στη νέα εταιρεία, ενώ τα χρέη έμεναν στην παλιά (MEGA). Το Έθνος γράφει ότι στο σπίτι δικηγόρου βρέθηκαν χειρόγραφες σημειώσεις με ποσοστά και κωδικούς Taxisnet (Έθνος). Στο πιο συγκεκριμένο δημοσιευμένο παράδειγμα, δύο ανώνυμα νυχτερινά κέντρα πέρασαν από πέντε εφήμερες εταιρείες και άφησαν οφειλές 3,93 και 2,79 εκατ. ευρώ (Thestival).

Το σχήμα χρειαζόταν πρόθυμα ονόματα. Το eReportaz αποδίδει στο διαβιβαστικό, δηλαδή στο έγγραφο με το οποίο η ΑΑΔΕ έστειλε τον φάκελο στην Εισαγγελία, τέσσερα δίκτυα. Στο μεγαλύτερο, 39 πρόσωπα εμφανίζονταν σε 393 εταιρείες· σε άλλο, οκτώ πρόσωπα εναλλάσσονταν σε 56 (eReportaz).

Πίσω από τις υπογραφές βρίσκονται άνθρωποι. Ένας εργαζόμενος που, σύμφωνα με το MEGA, μίλησε στις Αρχές είπε ότι δούλευε από το 2004 στην πόρτα και ως φύλακας, με μεροκάματο 50 ευρώ: «Με πιεστικό τρόπο με έβαζαν να υπογράφω διάφορα συμβόλαια» (MEGA). Το in.gr, επικαλούμενο το Voria.gr, γράφει ότι σε ομάδα 80 προσώπων της δικογραφίας βρίσκονταν 12 ήδη νεκροί «αχυράνθρωποι» (in.gr).

Γιατί τα χρέη δεν ακολουθούν το μαγαζί

Ο νόμος δεν μεταφέρει αυτόματα τα χρέη σε όποιον συνεχίζει στην ίδια διεύθυνση. Σύμφωνα με το άρθρο 479 του Αστικού Κώδικα, ο νέος φορέας ευθύνεται μόνο αν αποδειχθεί ότι του μεταβιβάστηκε η επιχείρηση, και μόνο έως την αξία της. Το Εφετείο Πειραιώς έκρινε φέτος ότι ίδια δραστηριότητα, ίδιος διακριτικός τίτλος, κοινά πρόσωπα και κοινή έδρα δεν αρκούσαν από μόνα τους για να αποδειχθεί μεταβίβαση (Εφετείο Πειραιώς 43/2026).

Η δεύτερη διαδρομή περνά από τους ανθρώπους. Το άρθρο 49 του ν. 5104/2024 κάνει προσωπικά υπεύθυνους για τους φόρους όσους διοικούσαν την εταιρεία, νόμιμα ή στην πράξη, εφόσον η μη πληρωμή οφείλεται σε δική τους υπαιτιότητα (ν. 5104/2024). Για τις εισφορές του ΕΦΚΑ ισχύει χωριστή διάταξη, το άρθρο 31 του ν. 4321/2015 (ν. 4321/2015). Η Καθημερινή παραθέτει απόσπασμα του διαβιβαστικού που εξηγεί τι κέρδιζε το σχήμα: οι εταιρικές μεταβολές έφτιαχναν «ένα χαοτικό δίκτυο μεταβολών, ικανό να κρατάει στο σκοτάδι τους πραγματικούς, εν τοις πράγμασι, διαχειριστές» (Καθημερινή). Ο νόμος φορτώνει στον διοικούντα το βάρος να αποδείξει ότι δεν φταίει. Έτσι ο τυπικός διαχειριστής που υπογράφει εκτίθεται αμέσως, ενώ για τον πραγματικό πρέπει πρώτα να αποδειχθεί ο ρόλος του.

Τα ποσά και οι κατηγορούμενοι

Η ανακοίνωση της ΑΑΔΕ αφορά την τελευταία τριετία. Χωρίζει τις οφειλές σε 68 εκατ. ευρώ ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος και σε 135 εκατ. ευρώ εισφορές προς τον ΕΦΚΑ (Newsbreak). Τα ρεπορτάζ για το διαβιβαστικό, που κατατέθηκε στην Εισαγγελία στις 7 Νοεμβρίου, δίνουν 206,27 εκατ. ευρώ: 138 εκατ. σε φόρους και 68 εκατ. σε εισφορές. Τα ίδια ρεπορτάζ μιλούν για 917 εταιρείες, από τις οποίες 860 έχουν βεβαιωμένες οφειλές, και για 1.283 κατηγορούμενους (Thestival, Patris). Τα δύο σύνολα είναι συμβατά· ο επιμερισμός σε φόρους και εισφορές όμως σχεδόν αντιστρέφεται.

Στις 7 Νοεμβρίου ασκήθηκε κακουργηματική δίωξη σε 16 από τους 18. Οι κατηγορίες, κατά περίπτωση, είναι εγκληματική οργάνωση, απάτη σε βάρος του Δημοσίου, πλαστογραφία και νομιμοποίηση εσόδων. Οι άλλοι δύο αφέθηκαν ελεύθεροι με πλημμελήματα για όπλα. Οι 16 απολογούνται αυτή την εβδομάδα: από σήμερα, σύμφωνα με το CNN Greece, που δίνει τις 9, 11 και 12 Νοεμβρίου (CNN Greece). Το in.gr έγραψε ότι οι απολογίες αρχίζουν στις 10 Νοεμβρίου (in.gr).

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ανάμεσα στους 16 είναι ο ηθοποιός και μοντέλο Ερρίκος Πετιλόν. Στοιχεία της δικογραφίας που δημοσίευσε η Zougla τον εμφανίζουν διαχειριστή σε οκτώ εταιρείες με χρέη 595.976,53 ευρώ (Zougla). Ο ίδιος αρνείται κάθε παράνομη πράξη. Ο συνήγορός του, Όθων Παπαδόπουλος, απορρίπτει τον χαρακτηρισμό «αχυράνθρωπος». Λέει ότι ο Πετιλόν είχε πραγματικό ρόλο στις εταιρείες και ότι μεγάλο μέρος των ποσών έχει δηλωθεί και εξυπηρετείται με ρύθμιση (Έθνος). Ο δικηγόρος Αντώνης Κουδρόγλου εκπροσωπεί πέντε συλληφθέντες. Αμφισβητεί το ύψος της ζημίας και τον χαρακτηρισμό της εγκληματικής οργάνωσης, και λέει ότι οι κατηγορούμενοι ίσως ούτε γνωρίζονται μεταξύ τους (Zougla).

Ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής είπε ότι το τελικό στάδιο έγινε σε συντονισμό με τις εισαγγελικές αρχές Θεσσαλονίκης. Πρόσθεσε ότι αναζητούνται και άλλα πρόσωπα (MEGA). Μετά τις απολογίες ο ανακριτής θα αποφασίσει αν οι 16 θα προφυλακιστούν ή θα αφεθούν με όρους. Το ερώτημα ποιος έλεγχε στην πράξη κάθε ΑΦΜ θα κρίνει την ποινική υπόθεση. Θα κρίνει επίσης αν τα εκατομμύρια έχουν κάποιον να τα πληρώσει ή μένουν σε εταιρείες που δεν υπάρχουν πια.