9 νεκροί σε τουρκικό σχολείο: Πώς τα social media οπλίζουν 14χρονους

Το κύμα βίας στα τουρκικά σχολεία που ξεκίνησε στη Σιβερέκ και κορυφώθηκε στο Καχραμάνμαρας με 9 νεκρούς (To Brief) δεν είναι τοπικό φαινόμενο. Είναι αμερικανική εξαγωγή.

Ο 14χρονος δράστης, Ίσα Αράς Μερσινλί, είχε στο WhatsApp του φωτογραφία προφίλ τον Έλιοτ Ρότζερ, τον Αμερικανό που δολοφόνησε 6 ανθρώπους κοντά στο UC Santa Barbara το 2014 (en.haberler.com). Στις incel κοινότητες (involuntary celibates, «ακούσια άγαμοι»), ο Ρότζερ λατρεύεται ως ιδρυτής. Η φράση «going ER» σημαίνει «θα κάνω κι εγώ το ίδιο» (El País). Ο Μερσινλί μπήκε σε δύο τάξεις δημοτικού με πέντε πιστόλια του πατέρα του, συνταξιούχου αστυνομικού, και σκότωσε 8 μαθητές και μία δασκάλα (Straits Times).

Η ερώτηση που κανείς στην Άγκυρα δεν θέτει: πώς φτάνει αυτή η ιδεολογία σε έναν 14χρονο στη νοτιοανατολική Τουρκία; Σύμφωνα με έρευνα του Dublin City University, χρειάζονται κατά μέσο όρο 23 λεπτά scrolling στο TikTok πριν ο αλγόριθμος αρχίσει να σερβίρει μισογυνιστικό περιεχόμενο σε νεαρούς άνδρες (steptogether.gov.au). Ένα παιδί που ψάχνει συμβουλές για σχέσεις βρίσκεται μέσα σε λίγα λεπτά μπροστά σε βίντεο που παρουσιάζουν την απόρριψη ως βιολογικό πεπρωμένο και τον μαζικό δολοφόνο ως ήρωα. Ο αλγόριθμος δεν κάνει λάθος. Κάνει αυτό για το οποίο σχεδιάστηκε: κρατά τον χρήστη κολλημένο.

Τα εσωτερικά έγγραφα της Meta αποδεικνύουν ότι η εταιρεία γνωρίζει τον μηχανισμό: το 64% των χρηστών που εντάχθηκαν σε εξτρεμιστικές ομάδες το έκαναν επειδή ο αλγόριθμος τις πρότεινε. Όταν εσωτερικές ομάδες ζήτησαν αλλαγές, τα στελέχη τις απέρριψαν ως «anti-growth» (VoxPol).

Η τουρκική κυβέρνηση συνέλαβε 83 άτομα, έκλεισε μια ομάδα Telegram με 100.000 μέλη που γιόρταζε σχολικές επιθέσεις και μπλόκαρε το Discord (ensonhaber.com). Η Αυστραλία απαγόρευσε τα social media σε παιδιά κάτω των 16, αλλά ήδη διαπιστώνει ότι τα παιδιά παρακάμπτουν τους ελέγχους (Hindustan Times). Η Ελλάδα ανακοίνωσε δικό της ban για κάτω των 15 από τον Ιανουάριο 2027. Τα κράτη κυνηγούν φαντάσματα: κλείνουν λογαριασμούς, απαγορεύουν κινητά, συλλαμβάνουν μιμητές. Οι πλατφόρμες αρνούνται να πειράξουν τον αλγόριθμο, επειδή το «anti-growth» κοστίζει δισεκατομμύρια. Το business model παραμένει ανέγγιχτο.