Το 75% του χρέους της εφορίας ανήκει σε 10.000 οφειλέτες

Η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε ότι τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία έφτασαν τα 114,57 δισ. ευρώ στο τέλος Απριλίου 2026, με πάνω από 4,25 εκατ. οφειλέτες (Newsbeast). Ο αριθμός μοιάζει με απόδειξη ότι ένας στους δύο ενήλικες Έλληνες δεν πληρώνει τους φόρους του. Είναι όμως, σε μεγάλο βαθμό, λογιστική ψευδαίσθηση. Και αυτό αλλάζει τελείως το ποιος πρέπει να μας απασχολεί.

Ξεκινάμε από την πρώτη αφαίρεση. Από τα 114,57 δισ., τα 35,53 δισ. ευρώ (το 31,01%) έχουν ήδη χαρακτηριστεί «ανεπίδεκτα είσπραξης» (Protothema). Ο όρος ακούγεται τεχνικός, σημαίνει κάτι απλό: η ίδια η φορολογική διοίκηση παραδέχεται ότι δεν πρόκειται να τα εισπράξει, επειδή δεν βρίσκει ούτε περιουσία ούτε εισόδημα πίσω από αυτά. Δεν διαγράφονται, μένουν στα βιβλία σαν φαντάσματα του παρελθόντος. Αφαιρώντας τα, το «πραγματικό» ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο πέφτει στα 79,04 δισ. ευρώ (News247).

Το 0,24% που κρατάει τα τρία τέταρτα

Εδώ βρίσκεται το πραγματικά εκρηκτικό στοιχείο. Οι οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στο 75,53% ολόκληρου του χρέους και ανήκουν σε μόλις το 0,24% των οφειλετών (Newsit). Με απλά νούμερα: περίπου δέκα χιλιάδες ΑΦΜ κρατούν τρία στα τέσσερα ευρώ που χρωστάει η χώρα στην εφορία. Την ίδια εικόνα είχαμε δει και πριν τρεις μήνες, όταν το βουνό ήταν στα 113,86 δισ. (To Brief), μια σταθερή δομική ασυμμετρία που δεν αλλάζει με τους μήνες.

Στην αντίθετη άκρη στέκεται η συντριπτική πλειοψηφία. Το 90,40% των οφειλετών χρωστάει κάτω από 10.000 ευρώ και όλοι μαζί κρατούν μόλις το 3,43% του συνόλου (Enikos). Ακόμη πιο ακραία: σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους, περίπου 1,2 εκατ. οφειλέτες (σχεδόν το 30% του συνόλου) χρωστούν κάτω από 50 ευρώ, και όλοι μαζί αθροίζουν μόλις 24 εκατ. ευρώ (Protothema). Πάνω από 1,2 εκατομμύρια πολίτες με χρέος κάτω από ένα γεμάτο καρότσι σούπερ μάρκετ. Αυτούς κυνηγάει ο μηχανισμός με ειδοποιητήρια, δεσμεύσεις λογαριασμών και άρση φορολογικής ενημερότητας.

Ο διαχωρισμός ανά τύπο οφειλέτη ολοκληρώνει την εικόνα: τα 71,04 δισ. ευρώ (62%) αφορούν νομικά πρόσωπα, εταιρείες συχνά ανενεργές ή χρεοκοπημένες, και μόλις τα 43,53 δισ. φυσικά πρόσωπα (News247). Το χρέος δεν είναι κυρίως ιστορία νοικοκυριών που ξέχασαν να πληρώσουν.

Γιατί οι ρυθμίσεις δεν πιάνουν

Αν το σύστημα δούλευε, θα βλέπαμε το εισπράξιμο κομμάτι να μπαίνει σε ρυθμίσεις. Συμβαίνει το αντίθετο. Από τα 79,04 δισ. του «πραγματικού» υπολοίπου, μόλις 5,39 δισ. ευρώ βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση, δηλαδή 6,83% (Zougla). Η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων που ενεργοποιήθηκε φέτος αφορά παλιές οφειλές έως το τέλος του 2023 και αποκλείει όσους ήδη τηρούν ρύθμιση (Protothema). Δεν είναι απόδειξη ότι το πλαίσιο πετυχαίνει, είναι σιωπηρή παραδοχή ότι δεν πέτυχε.

Και το βουνό συνεχίζει να τρέφεται μόνο του. Μέρος της ετήσιας αύξησης των 3,77 δισ. είναι απλώς οι τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής, 8,76% τον χρόνο, που φουσκώνουν χρέη τα οποία ούτως ή άλλως δεν εισπράττονται (ERT). Δεν είναι όμως μόνο οι τόκοι: μόνο στο πρώτο τρίμηνο του 2026 δημιουργήθηκαν 2,82 δισ. ευρώ νέα ληξιπρόθεσμα, ενώ οι άμεσες εισπράξεις έναντι αυτών περιορίστηκαν στα 656 εκατ. ευρώ, περίπου το ένα τέταρτο (Fortune Greece). Ο OECD, εξάλλου, προειδοποιεί ότι το ωμό σύνολο δεν λέει τίποτα χωρίς τον δείκτη «εισπράξιμων προς έσοδα»: κατά μέσο όρο, μόλις το 55% των ληξιπρόθεσμων θεωρείται διεθνώς πράγματι εισπράξιμο (OECD).

Ο τίτλος των 114,57 δισ. δημιουργεί εντυπώσεις. Αυτό που μένει να απαντηθεί είναι γιατί ο εισπρακτικός μηχανισμός σφίγγει τους μικρούς και αφήνει σχεδόν ανέγγιχτο το 75% του χρέους.