Το «+68%» στο ρεύμα μετρά μόνο δύο ημέρες

Η χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος στην Ελλάδα, δηλαδή η τιμή στην οποία οι πάροχοι αγοράζουν την ενέργεια που μετά πουλούν στα νοικοκυριά, έφτασε την Πέμπτη 21 Αυγούστου τα 162,73 €/MWh στην Αγορά Επόμενης Ημέρας (HEnEx, Newsit). Το νούμερο που κυκλοφόρησε ήταν «+68% σε μία εβδομάδα». Είναι αληθινό αριθμητικά, αλλά κρύβει μια επιλογή: το 68% στέκει μόνο απέναντι σε μια ασυνήθιστα φθηνή Παρασκευή, τα περίπου 97 €/MWh της 14ης Αυγούστου. Απέναντι στην προηγούμενη κιόλας ημέρα, η άνοδος ήταν μόλις +11%.

Αυτή η διαφορά είναι όλη η ιστορία. Το 68% συγκρίνει τη σημερινή τιμή με μια συγκεκριμένη χαμηλή μέρα· το 11% μετρά ό,τι πράγματι άλλαξε από τη μία μέρα στην άλλη. Και κανένα από τα δύο δεν είναι ο λογαριασμός σας. Ο μηνιαίος μέσος όρος της χονδρικής, που είναι αυτό που μετράει, ανέβηκε από 110 €/MWh τον Ιούλιο σε περίπου 120 €/MWh στα μέσα Αυγούστου (Insider, EnergyMag). Δηλαδή μια αύξηση της τάξης του 10%, όχι 68%. Ο λογαριασμός του νοικοκυριού δεν κουμπώνει στην ημερήσια αιχμή· κουμπώνει στον μηνιαίο μέσο και στον τύπο του συμβολαίου.

Πόσα ευρώ είναι στην πραγματικότητα

Κάνε τον λογαριασμό. Αν όλη η άνοδος της χονδρικής (περίπου 10 €/MWh, δηλαδή ένα λεπτό ανά κιλοβατώρα) περνούσε ακέραιη στην τιμή προμήθειας, ένα σπίτι με 500 κιλοβατώρες τον μήνα θα πλήρωνε γύρω στα 5 ευρώ παραπάνω, ένα σπίτι με 300 κιλοβατώρες περίπου 3 ευρώ. Στα πράσινα τιμολόγια, όπου η τιμή ανακοινώνεται την 1η του μήνα και μένει κλειδωμένη μέχρι το τέλος, ο μέσος όρος Αυγούστου ανέβηκε από 17,4 σε 18,8 λεπτά την κιλοβατώρα, δηλαδή περίπου 4 έως 11 ευρώ επιπλέον ανάλογα με την κατανάλωση (HuffPost).

Ο μέσος όρος όμως κρύβει το πιο ενδιαφέρον. Η αύξηση μοιράστηκε εντελώς άνισα ανάμεσα στους παρόχους: η ΔΕΗ και ο ΗΡΩΝ κράτησαν το πράσινο τιμολόγιό τους αμετάβλητο τον Αύγουστο, ενώ η Elin πέρασε +3,6 λεπτά και η ΖενίΘ σχεδόν +4 λεπτά την κιλοβατώρα (Ημερησία). Για ένα σπίτι με 500 κιλοβατώρες, η επιλογή παρόχου έκανε τη διαφορά ανάμεσα σε μηδέν και σχεδόν 20 ευρώ επιπλέον, στην ίδια αγορά, τον ίδιο μήνα. Αυτό δεν είναι μηχανική μετακύλιση της χονδρικής. Είναι εμπορική απόφαση: ποιος απορροφά και ποιος περνάει το κόστος, για να κρατήσει ή να κερδίσει μερίδιο.

Γιατί ανέβηκε και ποιος αντέχει

Πίσω από την άνοδο υπάρχει πραγματική πίεση. Η ΕΜΥ έδινε 37-38°C στα ηπειρωτικά, άρα τα κλιματιστικά δούλευαν στο φουλ, ενώ το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς του φυσικού αερίου (το ολλανδικό TTF) διαπραγματευόταν γύρω στα 66 €/MWh, με την ένταση ΗΠΑ-Ιράν να ανεβάζει το ρίσκο στις ροές υγροποιημένου αερίου από τον Κόλπο (Trading Economics, Spiegel). Στην Ελλάδα το αέριο εξακολουθεί να ορίζει την τιμή στις απογευματινές αιχμές, όταν πέφτει η ηλιακή παραγωγή· γι' αυτό ακριβότερο αέριο σημαίνει σχεδόν αμέσως ακριβότερη χονδρική.

Αυτό δεν ήταν ελληνικό επεισόδιο. Την ίδια μέρα η Ιταλία ήταν στα 186 €/MWh, ενώ Βουλγαρία, Ρουμανία και Ουγγαρία βρέθηκαν πάνω από την Ελλάδα (euenergy). Η χώρα ήταν ακριβή, αλλά όχι η ακραία περίπτωση· μέρος ενός περιφερειακού κύματος που σκλήρυνε όλη την εβδομάδα. Η ίδια ενεργειακή πίεση είχε ήδη φανεί στα πράσινα τιμολόγια νωρίτερα τον μήνα (To Brief).

Το ερώτημα «ποιος πληρώνει» έχει σαφή απάντηση. Χάνουν όσοι έχουν υψηλή θερινή κατανάλωση, κυμαινόμενα τιμολόγια και μικρό εισοδηματικό μαξιλάρι, σε μια χώρα όπου το 2024 το 19% του πληθυσμού δήλωνε αδυναμία να κρατήσει το σπίτι ζεστό, από τα χειρότερα ποσοστά στην ΕΕ (Eurostat). Αντέχουν καλύτερα οι μεγάλοι καθετοποιημένοι πάροχοι με δική τους παραγωγή, που δεν αγοράζουν όλη την ενέργεια ακάλυπτοι από την ημερήσια αγορά.

Η κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει καμία επιδότηση για τα τιμολόγια Σεπτεμβρίου· ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος περιορίστηκε στις 21 Αυγούστου να υποστηρίξει ότι οι ανανεώσιμες συγκρατούν τη χονδρική (Ethnos). Επίσημος φάκελος στήριξης δεν έχει ανοίξει (Capital). Ο λογαριασμός του Σεπτεμβρίου δεν θα κριθεί από το «68%». Θα κριθεί από το πόσο ο πάροχός σας θα επιλέξει να απορροφήσει, όταν την 1η Σεπτεμβρίου ανακοινώσει την τιμή.