486.300 νεκρά αιγοπρόβατα: Ευλογιά και αφθώδης πυρετός απειλούν τις εξαγωγές ενόψει Πάσχα

486.300 αιγοπρόβατα έχουν ήδη θανατωθεί λόγω ευλογιάς σε 18 μήνες (CNN.gr). Ενώ η ευλογιά θερίζει την ηπειρωτική χώρα, ένα δεύτερο μέτωπο άνοιξε στα νησιά: στη Λέσβο ο αφθώδης πυρετός έφτασε τα 20 κρούσματα σε 25 εκτροφές, και επτά χώρες εκτός ΕΕ έκλεισαν ήδη τις πόρτες στο ελληνικό κρέας. Το Πάσχα απέχει οκτώ μέρες.

Δύο ιοί στον ίδιο κλάδο

Ευλογιά αιγοπροβάτων και αφθώδης πυρετός είναι εντελώς διαφορετικοί ιοί, κανένας δεν κολλάει στον άνθρωπο. Χτυπούν όμως ταυτόχρονα τον ίδιο κλάδο. Η ευλογιά μαστίζει την ηπειρωτική Ελλάδα από τον Αύγουστο 2024, με 2.144 κρούσματα σε 2.652 εκτροφές. Ο αφθώδης εμφανίστηκε στη Λέσβο τον Μάρτιο και κλιμακώθηκε από 5 σε 20 εστίες μέσα σε λίγες εβδομάδες. Πιθανή πηγή: η γειτονική Τουρκία, όπου ο αφθώδης είναι ενδημικός εδώ και δεκαετίες.

Γιατί κλείνουν οι εξαγωγές

Ο αφθώδης πυρετός δεν απειλεί ανθρώπους, αλλά εξαπλώνεται εξαιρετικά εύκολα μεταξύ ζώων. Γι' αυτό οι διεθνείς κανονισμοί υγειονομικής ασφάλειας είναι αυστηροί: μόλις μια χώρα χάσει το καθεστώς «ελεύθερης από αφθώδη πυρετό», τα κτηνοτροφικά προϊόντα της μπλοκάρονται αυτόματα. Αυτό σημαίνει ότι απειλούνται εξαγωγές φέτας αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ετησίως (To Brief). Η αποκατάσταση θα χρειαστεί τουλάχιστον 6-12 μήνες, αν η εξάπλωση σταματήσει τώρα.

Το Πάσχα ως πολλαπλασιαστής κινδύνου

Η πασχαλινή αγορά αρνιών φέρνει τεράστια ζήτηση μετακινήσεων ζώων, δηλαδή ακριβώς αυτό που διασπείρει τις ασθένειες. Πέρυσι, η ευλογιά εξαπλώθηκε ευρύτερα μετά το Πάσχα λόγω χαλάρωσης των μέτρων. Φέτος η κυβέρνηση υπόσχεται «μηδενική χαλάρωση» μέχρι τις 30 Απριλίου, με καθολική απαγόρευση μετακινήσεων στις ζώνες προστασίας και μεταφορές προς σφαγή μόνο κατόπιν κτηνιατρικής έγκρισης.

Στη Λέσβο, οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται στα όριά τους, βλέποντας ολόκληρα κοπάδια να εκτελούνται με αποζημίωση 250 ευρώ ανά ζώο. Για πολλούς, αυτό το ποσό δεν φτάνει καν για να αγοράσουν νέα ζώα και να ξαναρχίσουν.