400 drones στο Φόρουμ ακυρώνουν τη ρωσική κανονικότητα

Την ώρα που η Ουκρανία εξαπέλυε ένα από τα μεγαλύτερα μπαράζ μη επανδρωμένων αεροσκαφών βαθιά μέσα στη Ρωσία, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έστελνε ανοιχτή επιστολή στον Βλαντίμιρ Πούτιν ζητώντας συνάντηση και κατάπαυση πυρός. Αυτή η ταυτόχρονη κίνηση αποτελεί τον ορισμό του στρατηγικού εξαναγκασμού: πίεση στο πεδίο για να βελτιωθεί η θέση στο τραπέζι. Και η πίεση αυτή δεν μένει πια στα ρωσικά σύνορα. Μόλις χθες το θαλάσσιο σκέλος του ίδιου πολέμου έφτασε στη Ρουμανία, με ουκρανικό θαλάσσιο drone να αυτοπυροδοτείται στο πολιτικό λιμάνι της Κωνστάντζας (To Brief).

Η ρωσική αεράμυνα ανέφερε την αναχαίτιση σχεδόν 400 ουκρανικών drones μέσα σε ένα 24ωρο, με τη μερίδα του λέοντος (πάνω από 140) να στοχεύει την ευρύτερη περιοχή της Αγίας Πετρούπολης (Kyiv Independent, Interfax). Η Μόσχα μίλησε για 339 αναχαιτίσεις σε ένα δεκατριάωρο πάνω από 13 περιοχές και τη Μαύρη Θάλασσα (Interfax, Straits Times). Στη Λενινγκραντική περιφέρεια έπεσαν συντρίμμια σε Luga και Lomonosov, ενώ φωτιά ξέσπασε σε εγκατάσταση του ρωσικού υπουργείου Άμυνας στη Bolshaya Izhora (Fontanka). Το αεροδρόμιο Pulkovo και το Σότσι μπήκαν σε περιορισμούς πτήσεων (Vedomosti, RIA).

Το χτύπημα στη βιτρίνα του Κρεμλίνου

Τα πλήγματα συνέπεσαν με το Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, τη βιτρίνα του Κρεμλίνου για επενδυτές και ξένους ηγέτες. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 3 Ιουνίου, ουκρανικά drones είχαν ήδη βάλει φωτιά στο πετρελαϊκό τερματικό της πόλης την ημέρα έναρξης του φόρουμ (Euronews). Το μήνυμα είναι ότι το Κίεβο μπορεί να ακυρώσει την εικόνα ρωσικής κανονικότητας ακριβώς όταν η Μόσχα τη χρειάζεται περισσότερο.

Το Κίεβο εφαρμόζει στρατηγική εξαναγκασμού: τα πλήγματα μεγάλου βάθους σε ρωσικές υποδομές λειτουργούν ως «κυρώσεις μακρού βεληνεκούς», αυξάνοντας το κόστος του πολέμου για τη Μόσχα όταν η διπλωματική πίεση δεν αρκεί (RFE/RL). Ο Ζελένσκι το είπε ευθέως: τα βαθιά πλήγματα επιτρέπουν στην Ουκρανία να διαπραγματεύεται «επί ίσοις όροις» (Internazionale/Reuters).

Αυτή η στρατιωτική πίεση εξηγεί το χρονικό σημείο της επιστολής Ζελένσκι στις 4 Ιουνίου. Ζήτησε συνάντηση σε ουδέτερο έδαφος, εκεχειρία όσο διαρκούν οι συνομιλίες και παρουσία ΗΠΑ και Ευρώπης (Ukrainska Pravda, Business Standard/Bloomberg). Ο Πούτιν απάντησε ότι προς το παρόν δεν βλέπει λόγο συνάντησης και ότι πρέπει πρώτα να ετοιμαστούν συμφωνίες από διαπραγματευτές (Straits Times). Το νέο μπαράζ στις 6 Ιουνίου ήρθε ακριβώς αφού ο Πούτιν απέρριψε τη συνάντηση (Irish Times).

Η απάντηση του Κρεμλίνου κινήθηκε στην ίδια λογική βίαιης διαπραγμάτευσης. Η Μόσχα παρουσιάζει τα δικά της πλήγματα ως «αντίποινα» για ουκρανικές «τρομοκρατικές επιθέσεις» (TASS). Το ρωσικό κύμα της 2ας Ιουνίου, με δεκάδες πυραύλους και εκατοντάδες drones, σκότωσε τουλάχιστον 22 αμάχους και τραυμάτισε 145, με ζημιές σε κατοικίες και νοσοκομεία σύμφωνα με τον ΟΗΕ (UN News). Παράλληλα, στις 5 Ιουνίου οι δύο πλευρές αντάλλαξαν 185 αιχμαλώτους έκαστη με διαμεσολάβηση των ΗΑΕ, απόδειξη ότι τα ανθρωπιστικά κανάλια λειτουργούν ενώ η ειρήνη παραμένει στάσιμη (Meduza).

Το ντόμινο σε Ρουμανία και Ελλάδα

Εδώ φαίνεται γιατί ο πόλεμος αφορά πλέον και την Ελλάδα. Η έκρηξη του φίλιου ουκρανικού drone στην προβλήτα της Κωνστάντζας, της μεγαλύτερης πύλης της Ρουμανίας στη Μαύρη Θάλασσα, δείχνει ότι τα μη επανδρωμένα μέσα ξεφεύγουν από το θέατρο επιχειρήσεων και απειλούν πολιτικές υποδομές τρίτων κρατών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ελληνικό διάβημα για το θαλάσσιο drone που ξεβράστηκε στη Λευκάδα αποκτά άλλο βάρος: δεν είναι μεμονωμένο ατύχημα, αλλά κομμάτι ενός συστημικού κινδύνου ασφαλείας στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η Αθήνα δήλωσε επίσημα ότι η ουκρανική αυτοάμυνα δεν δικαιολογεί «αδικαιολόγητη μεταφορά πολεμικών επιχειρήσεων στη Μεσόγειο» και ζήτησε εξηγήσεις (ΥΠΕΞ, Euronews GR). Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ενημέρωσε ευρωπαίους και συμμαχικούς συνομιλητές, αναβαθμίζοντας το από διμερές επεισόδιο σε ζήτημα θαλάσσιας ασφάλειας (Το Βήμα). Το Κίεβο ζήτησε συγγνώμη, αναγνωρίζοντας έμμεσα ότι αυτά τα όπλα μπορούν να πλήξουν και χώρες εκτός πολέμου (Interfax-Ukraine).

Το πραγματικό κενό ασφαλείας, όπως προειδοποιεί ο ΟΗΕ, είναι η απουσία μηχανισμών αποφυγής εμπλοκής και κοινών λιστών προστατευόμενων στόχων ανάμεσα στις δύο πλευρές (UN News). Όσο αυτοί οι δίαυλοι λείπουν και ο χώρος για διπλωματική έξοδο στενεύει, κάθε drone που περνά τα σύνορα παραμένει εν δυνάμει σπίθα για τρίτα κράτη.