Στα 362 εκατ. οι απλήρωτες επιστροφές φόρου άνω τριμήνου

Το Δημόσιο χρωστούσε στο τέλος Σεπτεμβρίου 979 εκατ. ευρώ σε επιστροφές φόρου, λιγότερα από τα 1.023 εκατ. του Αυγούστου, σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ). Όσες όμως περίμεναν πάνω από τρεις μήνες ανέβηκαν από 248 σε 362 εκατ. (Euro2day). Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης αφορά ποσά για τα οποία δεν έχει καταγραφεί κανένα εμπόδιο από την πλευρά του δικαιούχου. Η ΑΑΔΕ (η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, που διαχειρίζεται τις επιστροφές) δεν έχει εξηγήσει δημόσια γιατί.

Το δελτίο βγήκε στις 6 Νοεμβρίου, με μία εβδομάδα καθυστέρηση (ανακοίνωση). Τα στοιχεία του σχετικού πίνακα τα δίνει η ίδια η ΑΑΔΕ. Μετρούν ποσά, όχι ανθρώπους ή αιτήσεις.

Δύο διαφορετικά ποσά μέσα στα 362 εκατ.

Για τα 192 εκατ. δεν έχει καταγραφεί εμπόδιο από την πλευρά του δικαιούχου. Τον Αύγουστο ήταν 90 εκατ., άρα υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε έναν μήνα (ΓΛΚ, Euro2day). Ο πίνακας δεν γράφει γιατί καθυστερούν. Τα άλλα 170 εκατ. αφορούν επιστροφές που δεν μπορούσαν να πληρωθούν για λόγους που ο πίνακας χαρακτηρίζει εξωγενείς: ο δικαιούχος δεν ανταποκρίθηκε ή δεν προσκόμισε δικαιολογητικά. Αυτό το κομμάτι κινήθηκε λίγο, από 158 εκατ. τον Αύγουστο (ΓΛΚ).

Πώς πέφτει το σύνολο ενώ οι παλιές εκκρεμότητες ανεβαίνουν; Οι πρόσφατες επιστροφές, κάτω των 90 ημερών, μειώθηκαν από 775 σε 617 εκατ., δηλαδή σχεδόν κατά 160 εκατ., περισσότερο απ' όσο αυξήθηκαν οι παλιές (δελτία ΓΛΚ). Η εικόνα ταιριάζει με επιστροφές που τον Αύγουστο ήταν πρόσφατες και τον Σεπτέμβριο πέρασαν το όριο απλήρωτες. Οι μηνιαίες απογραφές όμως δεν δείχνουν ποιες συγκεκριμένες υποθέσεις πληρώθηκαν και ποιες μετακινήθηκαν.

Το δελτίο μετρά τις 90 ημέρες από την έκδοση του ΑΦΕΚ, του εγγράφου που εκκαθαρίζει την επιστροφή, και όχι από την υποβολή της δήλωσης (ΓΛΚ). Ο νόμος μετρά αλλιώς. Το Δημόσιο οφείλει τόκο όταν η επιστροφή δεν ολοκληρωθεί σε 90 ημέρες από την παραλαβή του αιτήματος (άρθρο 52 ν. 5104/2024). Ο πίνακας, επομένως, δεν δείχνει ποιοι δικαιούχοι έχουν ήδη αποκτήσει δικαίωμα σε τόκο.

Ο στόχος που υπερκαλύφθηκε μετρά άλλο πράγμα

Την ίδια ημέρα που δημοσιεύθηκε το δελτίο, ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής μίλησε στο Athens Tax Forum. Είπε ότι ο ετήσιος στόχος επιστροφών έχει ήδη υπερκαλυφθεί και ότι η χρονιά αναμένεται να κλείσει με νέο ρεκόρ επιστροφών ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος (Insider). Αυτό είναι μέτρο της συνολικής επίδοσης της χρονιάς. Για την ηλικία όσων επιστροφών έμειναν πίσω δεν λέει τίποτα. Η γρήγορη πληρωμή νέων επιστροφών και η συσσώρευση παλαιών μπορούν να συνυπάρχουν, και ο Σεπτέμβριος δείχνει ακριβώς αυτό.

Ούτε το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 δίνει απάντηση. Το σχέδιο προβλέπει δύο στόχους. Ο πρώτος είναι να εκκαθαριστούν έως τις 30 Νοεμβρίου, σε τρεις εβδομάδες από σήμερα, οι ληξιπρόθεσμες επιστροφές που εκκρεμούσαν στο τέλος του 2025. Ο δεύτερος είναι να περιοριστούν οι υποθέσεις άνω των 90 ημερών στις 700.000 έως το τέλος της χρονιάς (ΑΑΔΕ, ΕΡΤ). Οι στόχοι αυτοί τέθηκαν πριν από τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου και μετρούν αριθμό υποθέσεων. Χρονοδιάγραμμα για τις παλιές εκκρεμότητες χωρίς καταγεγραμμένο εμπόδιο δεν περιέχουν.

Ποιος περιμένει αυτά τα χρήματα δεν φαίνεται. Ο πίνακας δεν λέει αν πρόκειται για νοικοκυριά ή επιχειρήσεις, ούτε για ποιον φόρο (Reporter). Όποιος περιμένει επιστροφή ΦΠΑ έχει πάντως μια ευρωπαϊκή προστασία. Το Δικαστήριο της ΕΕ έχει κρίνει ότι η διαδικασία δεν πρέπει να μεταφέρει στον φορολογούμενο το χρηματοοικονομικό κόστος καθυστερήσεων πέρα από την προβλεπόμενη προθεσμία (ΔΕΕ, C‑107/10).

Οι επιστροφές είναι το ένα σκέλος όσων χρωστά το Δημόσιο σε ιδιώτες. Τον Αύγουστο το σύνολο είχε ξεπεράσει τα 3,8 δισ. (To Brief). Τον Σεπτέμβριο οι υπόλοιπες ληξιπρόθεσμες οφειλές ανέβηκαν από 2,81 σε 2,90 δισ. ευρώ, και μαζί με τις επιστροφές το σύνολο έφτασε τα 3,88 δισ., 581 εκατ. περισσότερα από τον Δεκέμβριο του 2025 (Business Daily, GovNews).

Μέσα σε έναν μήνα, οι επιστροφές που περιμένουν πάνω από τρεις μήνες χωρίς κανένα καταγεγραμμένο εμπόδιο από τον δικαιούχο υπερδιπλασιάστηκαν, από 90 σε 192 εκατ. ευρώ (ΓΛΚ). Την αιτία αυτής της αύξησης, και την ημερομηνία πληρωμής, τη χρωστά η ΑΑΔΕ του Γιώργου Πιτσιλή, που δίνει τα στοιχεία και διαχειρίζεται τις επιστροφές.