3.516 ασφαλισμένοι χρεώθηκαν εν αγνοία τους

Ένας ηλικιωμένος που φέρεται να παρέλαβε τεράστιες ποσότητες φαρμάκων. Ασφαλισμένος με εξετάσεις χωρίς ποτέ να πάει σε γιατρό. Συνταγές που εκδόθηκαν ακόμη και μετά τον θάνατο του «ασθενή». Είναι μέρος ενός μοτίβου: κυκλώματα σε ιατρεία και φαρμακεία χρησιμοποιούν τον ΑΜΚΑ πραγματικών ασφαλισμένων για να χρεώνουν τον ΕΟΠΥΥ πράξεις που κανείς δεν ζήτησε. Το νέο ρεπορτάζ της Καθημερινής ανεβάζει την υπόθεση από μία δικογραφία σε παγιωμένη αδυναμία του συστήματος ελέγχου, επικαλούμενο στοιχεία του ίδιου του Οργανισμού: 3.516 ΑΜΚΑ χρησιμοποιήθηκαν, η ζημιά ξεπερνά τα 3,5 εκατ. ευρώ, κατασχέθηκαν πάνω από 9.000 φαρμακευτικά σκευάσματα και 451.140 ευρώ σε μετρητά, ενώ μόνο το 2025 καταγράφηκαν 1.365 δηλώσεις μη αναγνώρισης πράξης ή συνταγής, σύμφωνα με τη δημοσιογραφική έρευνα της εφημερίδας (Kathimerini).

Είναι η συνέχεια νήματος που παρακολουθούμε: στις αρχές Ιουλίου η ΕΛ.ΑΣ. είχε εξαρθρώσει κύκλωμα με 5.429 ψευδείς συνταγές και δράση από το 2020 έως το 2026, με αρχηγικό μέλος πρώην υποψήφιο βουλευτή (in.gr, To Brief). Τότε η ζημιά μετρήθηκε σε 405.000 ευρώ. Τώρα η τάξη μεγέθους δεκαπλασιάζεται.

Πώς περνά η απάτη πίσω από την πλάτη του πολίτη

Το κλειδί βρίσκεται σε μια προαιρετική υπηρεσία. Η άυλη συνταγογράφηση του gov.gr στέλνει στον ασφαλισμένο, με SMS ή email, τα στοιχεία κάθε συνταγής ή παραπεμπτικού που εκδίδεται στο όνομά του (gov.gr). Δεν μπλοκάρει την απάτη. Λειτουργεί ως συναγερμός: αν κάποιος γράψει φάρμακα στο ΑΜΚΑ σου, το μαθαίνεις αμέσως.

Εδώ ακριβώς είναι το κενό. Η ενεργοποίηση είναι στην κρίση του καθενός, και τα κυκλώματα διαλέγουν θύματα που δεν την έχουν, συνήθως ηλικιωμένους και ευάλωτους. Χωρίς ενεργό κανάλι ειδοποίησης, ο ΑΜΚΑ μένει το μόνο αναγνωριστικό που χρειάζεται ο συνταγογράφος και ο εκτελεστής για να στήσουν την πράξη, και η χρέωση προς το ταμείο μένει αόρατη για μήνες (gov.gr). Ο πολίτης που έμεινε εκτός ψηφιακής μετάβασης πληρώνει την τιμή της, χωρίς καν να το ξέρει.

Η αλυσίδα έχει τέσσερα σημεία όπου θα έπρεπε να χτυπάει καμπανάκι. Ο γιατρός εκδίδει την ηλεκτρονική συνταγή για συγκεκριμένο ΑΜΚΑ, το φαρμακείο ή το διαγνωστικό κέντρο την εκτελεί, η ΗΔΙΚΑ κρατά την τεχνική υποδομή και ο ΕΟΠΥΥ εκκαθαρίζει τη δαπάνη (gov.gr, Healthview). Οι εικονικές συνταγές δείχνουν ότι το πιο κρίσιμο σημείο, ο προληπτικός έλεγχος πριν φύγουν τα χρήματα, δεν λειτούργησε: το ταμείο πλήρωσε πρώτα και ρώτησε μετά. Ο ΕΟΠΥΥ πλέον προωθεί κόφτες και δείκτες, όπως το αν πάνω από το 70% των παραπεμπτικών ενός γιατρού εκτελείται σε έναν πάροχο (HealthReport). Το πρόβλημα είναι ότι αυτά πιάνουν τις ακραίες αποκλίσεις, όχι ένα δίκτυο που σκορπίζει τη δραστηριότητα σε πολλούς γιατρούς και φαρμακεία για να μείνει κάτω από τα κατώφλια.

Η κυβέρνηση και ο Οργανισμός μπορούν να δείξουν τις συλλήψεις ως απόδειξη ότι το σύστημα δουλεύει. Είναι πραγματικό επιχείρημα. Αλλά η ποινική επιτυχία δεν ακυρώνει τη διοικητική αποτυχία: αν χρειάστηκε να μαζευτούν χιλιάδες εικονικές πράξεις και εκατομμύρια ευρώ ζημιά για να κινηθεί ο μηχανισμός, τότε ο ΕΟΠΥΥ λειτούργησε ως εκκαθαριστής απαιτήσεων, όχι ως ζωντανός ελεγκτής.

Και υπάρχει μια παρενέργεια που δεν μετριέται σε ευρώ. Κάθε εικονική συνταγή αφήνει ψευδές ίχνος στον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας του θύματος: φάρμακα που δεν πήρε ποτέ, παθήσεις που δεν έχει, μια αγωγή που δεν υπάρχει (Gov ΦΑΥ). Ο ασφαλισμένος έχει δικαίωμα διόρθωσης βάσει GDPR (EUR-Lex), και ο ΕΟΠΥΥ έχει συστήσει δήλωση εναντίωσης για πράξεις που δεν αναγνωρίζει (Iatronet). Μένει όμως ασαφές αν η ψευδής εγγραφή σβήνεται ή απλώς επισημαίνεται, και αν η διόρθωση περνά σε όλα τα συνδεδεμένα συστήματα.

Το διακύβευμα είναι ότι 3.516 άνθρωποι κουβαλούν πλέον ένα ιατρικό ιστορικό που κάποιος άλλος έγραψε στο όνομά τους, και οι περισσότεροι δεν το ξέρουν ακόμη.