2,5 δισ. κέρδη για τις τράπεζες, 0,31% για τους καταθέτες

Μέσα σε τρεις μέρες στα τέλη Ιουλίου, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ανακοίνωσαν καθαρά κέρδη περίπου €2,51 δισ. για το πρώτο μισό του 2026. Την ίδια στιγμή, το επιτόκιο που πληρώνουν σε όποιον τους εμπιστεύεται μια νέα κατάθεση ήταν 0,31% (ΤτΕ). Η απόσταση ανάμεσα σε αυτά τα δύο νούμερα είναι, ουσιαστικά, η είδηση.

Στις 29 Ιουλίου η Πειραιώς ανακοίνωσε καθαρά κέρδη €617 εκατ. (Piraeus). Την επομένη, Εθνική και Eurobank έβγαλαν €661 εκατ. και €738 εκατ. αντίστοιχα (NBG · Cyprus Mail), ενώ η Alpha ακολούθησε στις 31/7 με €497,2 εκατ. Το «ρεκόρ» στέκει, αλλά μόνο αν συγκρίνει κανείς όμοια με όμοια. Οι τράπεζες μιλούν με τρεις γλώσσες: το reported είναι το λογιστικό κέρδος, το adjusted και το normalized αφαιρούν έκτακτα στοιχεία όπως τα ορίζει κάθε διοίκηση. Ανακατεύοντας reported της μίας με adjusted της άλλης, η σύγκριση παύει να ισχύει.

Η Alpha είναι εδώ το καθαρότερο παράδειγμα: τα reported κέρδη εξαμήνου (€497,2 εκατ.) σχεδόν ταυτίζονται με τα normalized (€495,3 εκατ.), δηλαδή στο μισό έτος δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ «βιτρίνας» και «πυρήνα» (Alpha). Πίσω από τον αριθμό: καθαρά έσοδα από τόκους €853 εκατ., προμήθειες €326 εκατ. και καθαρή πιστωτική επέκταση €2,2 δισ., με τα εξυπηρετούμενα δάνεια στα €39,9 δισ. και δείκτη CET1 (το κεφαλαιακό μαξιλάρι) 14,3% (Investing).

Από πού βγαίνει το κέρδος

Το ρεκόρ δεν είναι κυρίως ιστορία έκτακτων εσόδων. Ο πυρήνας επαναλαμβάνεται: τόκοι, προμήθειες, νέα δάνεια και πολύ χαμηλές προβλέψεις για επισφάλειες, καθώς τα «κόκκινα» δάνεια έπεσαν στο 3,3% (ΤτΕ). Οι προμήθειες έχουν γίνει κανονικός πυλώνας, όχι παρεμπίπτον έσοδο: το 2025 έφτασαν συνολικά τα €2,44 δισ. για τις τέσσερις τράπεζες (Dnews). Ένα έκτακτο στοιχείο που ξεχωρίζει είναι το μέρισμα €39,6 εκατ. που εισέπραξε η Alpha από την PRODEA. Ακόμη και αν το αφαιρέσουμε, όμως, οι προμήθειές της έτρεχαν με 24% ετησίως.

Η πιστωτική επέκταση που γράφει τα κέρδη είναι πραγματική, όχι όμως μοιρασμένη ισόρροπα. Η χρηματοδότηση προς επιχειρήσεις έτρεχε στο +9,5% τον Απρίλιο 2026, με τις μεγάλες εταιρείες να απορροφούν περίπου €1 δισ. τον μήνα και τις μικρομεσαίες γύρω στα €502 εκατ. (Forbes Greece). Τα νοικοκυριά μόλις γύρισαν οριακά θετικά, +0,3%, πρώτη φορά μετά το 2010 (Powergame). Με άλλα λόγια, το κέρδος έρχεται κυρίως από εταιρική ρευστότητα και μεγάλα projects, όχι από φθηνό στεγαστικό για τη μεσαία οικογένεια.

Ο πελάτης στην άλλη πλευρά

Εδώ φαίνεται πού μένει ο λογαριασμός. Μεταξύ Δεκεμβρίου 2025 και Απριλίου 2026, το επιτόκιο νέων καταθέσεων έμεινε καρφωμένο στο 0,31%, τα νέα δάνεια ανέβηκαν από 4,24% στο 4,76% και η ψαλίδα (spread) άνοιξε από 3,93 σε 4,45 μονάδες (ΤτΕ). Στην ευρωζώνη ο αποταμιευτής αμείβεται σαφώς καλύτερα και το καταναλωτικό δάνειο είναι φθηνότερο: 7,50% έναντι πάνω από 11% εδώ (ECB). Η αγορά παραμένει ολιγοπωλιακή, με πέντε τράπεζες να ελέγχουν το 96% του ενεργητικού και την Επιτροπή Ανταγωνισμού να μιλά ανοιχτά για «περιορισμένο, καθυστερημένο και ανομοιόμορφο» πέρασμα των επιτοκίων στους καταθέτες (ΕπΑντ).

Ο άμεσος ωφελημένος έχει όνομα και είναι ο μέτοχος. Από τα κέρδη του 2025 οι τέσσερις τράπεζες διανέμουν περίπου €2,83 δισ., με payout 50%-60% (OT), προς στρατηγικούς επενδυτές όπως η UniCredit στην Alpha και η Fairfax στη Eurobank. Και επειδή η κερδοφορία στηρίζεται σε όγκο δανείων και προμήθειες, η υποχώρηση των επιτοκίων της ΕΚΤ (deposit facility στο 2,25% από τον Ιούνιο) δεν την ρίχνει αυτόματα (Scope).

Με αυτά τα δεδομένα, πρόκειται για γνήσια, οργανική τραπεζική ανάκαμψη. Απλώς τα οφέλη της απορροφά κυρίως ο δανειολήπτης-επιχείρηση και ο μέτοχος· ο καταθέτης και ο δανειολήπτης-νοικοκυριό πληρώνουν ακόμη ένα από τα ακριβότερα spreads της ευρωζώνης.