Στα 184 ευρώ η χονδρική: το αέριο δεν αρκεί

Η χονδρική τιμή του ρεύματος, δηλαδή η τιμή στην οποία οι πάροχοι αγοράζουν την ενέργεια πριν αυτή φτάσει με προσαυξήσεις στον λογαριασμό, διαμορφώθηκε την Τετάρτη 26 Αυγούστου στα 184,47 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αύξηση 6,18% σε μία ημέρα και τέταρτη συνεχόμενη άνοδο (Newsit, Powergame). Μέσα στην ίδια όμως ημέρα η τιμή ταξίδεψε από το 0,00 ευρώ το μεσημέρι ως τα 207,85 ευρώ τη νύχτα, και αυτή η διαδρομή, όχι ο μέσος όρος, εξηγεί γιατί ακριβαίνει το ρεύμα. Η χονδρική βρισκόταν σε ράλι ήδη από τις 21 Αυγούστου, στα 162,7 ευρώ (To Brief).

Μία μέρα, από το μηδέν στα 207 ευρώ

Στις 26 Αυγούστου, μεταξύ 13:00 και 16:00, η χονδρική έπεσε στο μηδέν. Την ώρα εκείνη τα φωτοβολταϊκά πλημμυρίζουν το σύστημα, η ζήτηση που μένει για τις υπόλοιπες μονάδες σχεδόν εξαφανίζεται, και το ρεύμα ουσιαστικά χαρίζεται στη χονδρική (noticiastrabajo). Τις νυχτερινές ώρες όμως, χωρίς ηλιακή παραγωγή, η ίδια ημέρα σκαρφαλώνει στα 207,85 ευρώ, όταν το σύστημα στηρίζεται σε ακριβές ευέλικτες θερμικές μονάδες, κατά κανόνα φυσικού αερίου.

Αυτό είναι το λεγόμενο «duck curve»: φθηνό μεσημέρι, ακριβό βράδυ. Κι επειδή η αγορά λειτουργεί με οριακή τιμολόγηση (όλες οι μονάδες πληρώνονται στην τιμή της τελευταίας, ακριβότερης που χρειάστηκε για να καλυφθεί η ζήτηση της ώρας), μία ακριβή μονάδα αερίου το βράδυ ανεβάζει την τιμή για όλους (Eurelectric).

Η άνοδος ήταν απότομη: από 109 ευρώ την Κυριακή, η αγορά πήγε στα 168 τη Δευτέρα, στα 174 την Τρίτη και στα 184 την Τετάρτη (Dnews). Κι όμως, ακόμη κι εκείνη την Τρίτη οι ΑΠΕ κάλυπταν το 46% του μίγματος και το φυσικό αέριο μόλις το 32%, αρκετό ώστε να ορίζει πιθανότατα την τιμή στις ακριβές βραδινές ώρες (News247).

Πού μπαίνει το αέριο, και πού όχι

Την Τετάρτη τα ελληνικά ρεπορτάζ απέδωσαν το άλμα στο φυσικό αέριο. Ο ολλανδικός κόμβος TTF (το βασικό ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για την τιμή του αερίου) είχε πράγματι ανέβει από περίπου 61 ευρώ στις 17 Αυγούστου στα 68 στις 24-25 του μήνα, με τις ευρωπαϊκές αποθήκες κοντά στο 62%, χαμηλότερα από πέρυσι, εν μέσω ανταγωνισμού για φορτία LNG (υγροποιημένου φυσικού αερίου) και γεωπολιτικής έντασης γύρω από τον Κόλπο (TradingPedia, Moldpres). Οι αποθήκες βρίσκονταν πράγματι σε χαμηλό εποχικό επίπεδο (Investing.com).

Τα νούμερα όμως δεν φτάνουν. Το TTF κινήθηκε σε στενό εύρος, και στις 26/8 είχε ήδη υποχωρήσει ενδοσυνεδριακά από πάνω από 68 σε πάνω από 66 ευρώ, ενώ η ελληνική χονδρική εκτινάχθηκε από τα 109 στα 184 ευρώ μέσα σε τέσσερις ημέρες (Euronews). Αν το αέριο όριζε μηχανικά την τιμή, δεν θα βλέπαμε τόσο βίαιες ημερήσιες μεταβολές.

Η πίεση, εξάλλου, δεν ήταν μόνο ελληνική. Στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία οι τιμές κινήθηκαν στα ίδια επίπεδα, γύρω στα 184-186 ευρώ, με την Ιταλία ψηλότερα, κοντά στα 200 (euenergy, Serbia Energy). Πρόκειται για περιφερειακή στενότητα σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος υποστήριξε ότι οι ΑΠΕ κρατούν την Ελλάδα 15 έως 30 ευρώ χαμηλότερα από την περιοχή (Euro2day), πρόκειται όμως για τον ίδιο ημερήσιο μέσο που κρύβει τη νυχτερινή κορύφωση των 207 ευρώ.

Το πρόβλημα είναι δομικό. Το 2025, παρότι οι ΑΠΕ έκαναν ρεκόρ παραγωγής και η αγορά είχε 483 ώρες μηδενικών ή αρνητικών τιμών, η μέση χονδρική έμεινε στα 104,1 ευρώ και η Ελλάδα παρέμεινε από τις ακριβότερες αγορές της ΕΕ (The Green Tank). Η φθηνή ενέργεια συμπιέζεται στο μεσημέρι, όταν δεν τη χρειαζόμαστε τόσο, και λείπει η φθηνή ευελιξία το βράδυ, όταν τη χρειαζόμαστε περισσότερο.

Η χονδρική δεν είναι ο λογαριασμός

Δύο ακριβές ημέρες στη χονδρική, πάντως, δεν είναι ο λογαριασμός σας. Ένα σταθερό μπλε τιμολόγιο δεν αλλάζει τιμή όσο τρέχει το συμβόλαιο, γιατί τον κίνδυνο τον κρατά ο πάροχος. Στα πράσινα (τα ειδικά τιμολόγια που αναπροσαρμόζονται κάθε μήνα) η άνοδος περνά με υστέρηση ενός μήνα: η μέση τιμή τους ανέβηκε τον Αύγουστο στα 18,8 λεπτά την κιλοβατώρα, από 17,4 τον Ιούλιο. Μόνο στα δυναμικά, ωριαία τιμολόγια περνά σχεδόν άμεσα (Reporter, OT).

Το συμπέρασμα δεν περιμένει τον αριθμό της Πέμπτης. Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι η αγορά γύρισε πίσω στις 27 Αυγούστου, αλλά η επίσημη μέτρηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας εκκρεμεί ακόμη, και δεν τη χρειάζεται η ανάλυση: το άλμα από τα 109 στα 184 ευρώ έγινε με το TTF σχεδόν στάσιμο. Αν η υποχώρηση επιβεβαιωθεί, προστίθεται άλλη μία απόδειξη στο ίδιο συμπέρασμα. Αυτό που μετατρέπει κάθε θερινή αιχμή σε άλμα δεν είναι το αέριο· είναι το ελληνικό σύστημα που μένει χωρίς φθηνή ευελιξία τη στιγμή ακριβώς που ο ήλιος φεύγει και η ζήτηση παραμένει.